هزینه ساخت هر متر مربع در ۱۴۰۵ چقدر است؟
هزینه ساخت هر متر مربع ساختمان در تهران، بدون زمین و پروانه، در شهریور ۱۴۰۵ از ۴۰ تا ۴۵ میلیون تومان در کیفیت اقتصادی تا ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان در کیفیت فوقلوکس است. هزینه ساخت هر متر در این صفحه یعنی خرج اجرای ساختمان در بازار: مصالح، دستمزد، تأسیسات و تجهیزات، بدون قیمت زمین و بدون عوارض پروانه. این عدد به کیفیت، شهر، تعداد طبقات، نوع سازه، شرایط زمین و مدت ساخت بستگی دارد. فعالان بازار ساخت تهران در مرداد و شهریور ۱۴۰۵ برای هر سطح کیفیت این بازه‌ها را گفته‌اند:
| سطح کیفیت | هزینه اجرای هر متر ناخالص، شهریور ۱۴۰۵ | گوینده |
|---|---|---|
| اقتصادی | ۴۰ تا ۴۵ میلیون تومان | ایرج رهبر، کمیسیون عمران اتاق تهران؛ انجمن انبوهسازان استان تهران |
| معمولی | ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان | حجتالله عزیزی، انجمن انبوهسازان استان تهران |
| لوکس | ۷۰ تا ۸۰ میلیون تومان | ایرج رهبر، کمیسیون عمران اتاق تهران |
| فوقلوکس | ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان | رئیس انجمن انبوهسازان استان تهران |
رهبر بازه ۴۰ تا ۴۵ میلیون را «ساخت متوسط» نامیده و گفته در برخی پروژه‌ها به ۷۰ تا ۸۰ میلیون می‌رسد؛ عزیزی ۴۰ تا ۶۰ میلیون را با مصالح، دستمزد، تأسیسات، مطالعات و آسانسور گفته است. چون این دو بازه روی هم می‌افتند، محاسبهگر اولی را پله اقتصادی و دومی را پله معمولی گرفته است. همه این عددها پایان شهریور ۱۴۰۵ را نشان می‌دهند و محاسبهگر آن‌ها را با تورم نهاده‌های ساختمانی تا امروز به‌روز میکند.
هشداربرچسب نتیجه «تخمینی» است؛ بودجهٔ واقعی ساخت در پیشفاکتور پیمانکار، متره و برآورد دفتر فنی یا مبلغ قطعی قرارداد مشخص میشود.
یک عدد رسمی هم هر سال با نام «هزینه پایه ساخت» ابلاغ میشود، اما فقط مبنای حساب حق‌الزحمه خدمات مهندسی است و با هزینه واقعی ساخت یکی نیست.
هزینه ساخت ساختمان به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینه ساخت ساختمان به شهر، مساحت، تعداد طبقات، نوع اسکلت، سطح کیفیت، زیرزمین و گودبرداری و مدت اجرا بستگی دارد. یک نرخ متری فقط زمانی معنی دارد که بدانیم درباره چه ساختمانی صحبت می‌کنیم. برای یک سازنده، تفاوت میان یک پروژه کم‌طبقه روی زمین ساده و یک ساختمان چندطبقه با زیرزمین، گودبرداری، آسانسور و نمای سفارشی می‌تواند بسیار مهم‌تر از اختلاف چند درصدی در قیمت یک قلم مصالح باشد. محاسبهگر ملکدان به همین دلیل به‌جای نمایش یک عدد ثابت، پروژه را با چند ورودی توصیف میکند.
- شهر و در صورت امکان منطقه پروژه؛ چون هزینه حمل، دستمزد، شرایط بازار و برخی هزینههای محلی یکسان نیست.
- مساحت عرصه؛ برای کنترل وضعیت زمین، سطح اشغال، تخریب، محوطه و ارتباط آن با پروانه اهمیت دارد.
- زیربنای ناخالص کل؛ مبنای اصلی برآورد اجرای ساختمان است.
- مساحت مفید؛ برای تبدیل هزینه کل پروژه به هزینه هر متر مفید و مقایسه اقتصادی پروژه کاربرد دارد.
- تعداد طبقات روی زمین و زیرزمین؛ روی سازه، آسانسور، تأسیسات، گود و گروه ساختمان اثر دارد.
- نوع پروژه؛ مسکونی، ویلایی، آپارتمانی یا مختلط.
- نوع اسکلت؛ مانند اسکلت بتنی یا فلزی.
- سطح کیفیت؛ اقتصادی، متوسط، کیفی یا لوکس.
- نوع و سطح نما، تعداد توقف آسانسور و تجهیزات ویژه.
- وجود زیرزمین، گودبرداری و نیازهای خاص پایدارسازی.
- مدت اجرای پروژه و ذخیره نوسان قیمت.
- عوارض، خدمات مهندسی، بیمه، آزمایش و هزینه مالی؛ این موارد باید جدا از هزینه اجرای فیزیکی دیده شوند.
قیمت زمین نیز موضوع مهمی برای سرمایه‌گذار است، اما محاسبهگر آن را داخل «هزینه ساخت هر متر» نمی‌آورد. برای تحلیل اقتصادی پروژه، می‌توان هزینه اجرای ساختمان و هزینههای پروژه بدون زمین را جدا کرد و سپس زمین و سایر اقلام سرمایه‌گذاری را به بهای تمام‌شده اضافه کرد.
هزینه ساخت اسکلت بتنی و فلزی چرا یکسان نیست؟
نوع اسکلت یکی از ورودی‌های اصلی برآورد است، اما سهم اسکلت بتنی یا فلزی از هزینه کل ساختمان از پروژه‌ای به پروژه دیگر فرق میکند؛ پس یک درصد ثابت را به نام «سهم رسمی اسکلت» نپذیرید.
برای برآورد حرفه‌ای، نوع اسکلت باید در کنار تعداد طبقات، دهانهها، نوع سقف، شرایط زمین، مقدار گودبرداری، مشخصات معماری و کیفیت پروژه بررسی شود. تفاوت واقعی یک پروژه فلزی با یک پروژه بتنی فقط قیمت سازه نیست؛ روش اجرا، خرید مصالح، زمان‌بندی، نیروی کار و سایر اجزای پروژه نیز بر هزینه نهایی اثر می‌گذارند.
| جزء هزینه | روش نمایش در محاسبهگر |
|---|---|
| تخریب، خاک و گودبرداری | آیتم جدا یا درصد قابل ویرایش؛ در پروژه‌های دارای گود عمیق حساسیت بالا دارد |
| اسکلت و سقف | سناریوی وابسته به نوع اسکلت و طبقات؛ نه درصد رسمی ثابت |
| سفت‌کاری، دیوار و عایق | جزء سناریوی اجرا و قابل تغییر با مشخصات پروژه |
| نما و نازک‌کاری | وابسته به سطح کیفیت و نوع متریال |
| تأسیسات مکانیکی و برقی | جداگانه و متناسب با تجهیزات پروژه |
| آسانسور و تجهیزات | آیتم‌های جدا، به‌خصوص در پروژه‌های چندطبقه |
| دستمزد و تجهیز کارگاه | تابع شهر، روش قرارداد، مدت و شرایط پروژه |
| عوارض و پروانه | ماژول جدا؛ داخل نرخ اجرای متری پنهان نشود |
| زمین و هزینه مالی | جدا از هزینه اجرای ساختمان |
محاسبه هزینه ساخت هر متر مربع خانه و ساختمان چگونه انجام میشود؟
هزینه ساخت هر متر مربع از ضرب زیربنای ناخالص در نرخ اجرای سناریو و افزودن اقلام جدا مانند زیرزمین، ذخیره نوسان قیمت و هزینههای جداگانهٔ پروژه به دست میآید. هسته محاسبهگر از یک نرخ اجرای سناریویی شروع میشود. این نرخ، نرخ رسمی کشور یا قیمت قطعی پیمانکار نیست؛ شما با انتخاب شهر، کیفیت، طبقات، نوع سازه و سایر مشخصات، سناریوی پروژه را می‌سازید.
زیربنای ناخالص کل پروژه را وارد کنید؛ این مقدار با مساحت مفید واحدها یکی نیست.
شهر، تعداد طبقات، نوع پروژه، نوع اسکلت و سطح کیفیت را تعیین کنید.
نرخ اجرای سناریو را انتخاب یا در صورت داشتن برآورد دفتر فنی، به‌صورت دستی وارد کنید.
هزینه اجرای پایه را از حاصل‌ضرب زیربنای ناخالص در نرخ اجرای سناریو بهدست آورید.
هزینه زیرزمین و گود، تجهیزات و سایر آیتم‌های اختیاری را اضافه کنید.
ذخیره نوسان قیمت را با سناریوی کم‌ریسک، میانه یا محافظه‌کارانه در نظر بگیرید.
اگر هدف محاسبه بهای پروژه است، عوارض و پروانه، خدمات مهندسی، بیمه و آزمایش و هزینه مالی را جداگانه اضافه کنید.
برای به‌دست‌آوردن هزینه هر متر مفید، کل هزینه پروژه بدون زمین را بر مساحت مفید تقسیم کنید.
نتیجه نهایی «تخمینی» است؛ عدد دقیق پروژه با برآورد پروژه و استعلامهای واقعی بهدست میآید.
فرمول پایه چنین است: هزینه اجرای پایه = زیربنای ناخالص × نرخ اجرای سناریو. سپس: هزینه اجرای تعدیل‌شده = هزینه اجرای پایه + هزینه زیرزمین و گود + آیتم‌های اختیاری + ذخیره نوسان قیمت. در مرحله بعد، برای محاسبه کل هزینه پروژه بدون زمین، عوارض و پروانه + خدمات مهندسی + بیمه و آزمایش + هزینه مالی به هزینه اجرای تعدیل‌شده اضافه میشود.
اگر هدف شما هزینه هر متر مفید باشد، فرمول آن چنین است: هزینه هر متر مفید = کل هزینه پروژه بدون زمین ÷ مساحت مفید. این تفکیک مهم است، چون هزینه اجرا معمولاً بر مبنای زیربنای ناخالص برآورد میشود، در حالی که سرمایه‌گذار و بازار فروش ممکن است هزینه را با متر مفید مقایسه کنند.
هشدارمحاسبه‌گر «ذخیره نوسان قیمت» را جدا میکند. گزارش مرکز آمار درباره نهاده‌های ساختمانی تهران در بهار ۱۴۰۵، رشد فصلی ۲۰٫۷ درصد و رشد نقطه‌به‌نقطه ۱۰۶٫۸ درصد را گزارش کرده است؛ این شاخص، شاخص قیمت نهاده‌هاست و با قیمت تمام‌شدهٔ ساختمان یکی نیست.
هزینه ساخت آپارتمان در سال ۱۴۰۵ برای سه سطح کیفیت چقدر است؟
هزینه ساخت آپارتمان ۵ طبقه با ۱٬۰۰۰ متر مربع زیربنا در تهران، با نرخ بازار شهریور ۱۴۰۵ و بدون زمین و پروانه، از ۴۰ میلیارد تومان در کیفیت اقتصادی تا ۸۰ میلیارد تومان در کیفیت لوکس است. مثال‌ها منطق محاسبه را نشان می‌دهند، نه قیمت قطعی پروژه. هر سه برای ساختمان ۵ طبقه با ۱٬۰۰۰ متر مربع زیربنای ناخالص در تهران و با نرخ بازار شهریور ۱۴۰۵ حساب شده‌اند؛ زمین، پروانه، مهندسی و بیمه جدا می‌آیند.
- مثال ۱ — کیفیت اقتصادی
۱٬۰۰۰ متر مربع × ۴۰ تا ۴۵ میلیون تومان = ۴۰ تا ۴۵ میلیارد تومان هزینه اجرا.
- مثال ۲ — کیفیت معمولی
۱٬۰۰۰ متر مربع × ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان = ۴۰ تا ۶۰ میلیارد تومان؛ با میانه ۵۰ میلیون، حدود ۵۰ میلیارد تومان.
- مثال ۳ — کیفیت لوکس
۱٬۰۰۰ متر مربع × ۷۰ تا ۸۰ میلیون تومان = ۷۰ تا ۸۰ میلیارد تومان. همین ساختمان با کیفیت لوکس نزدیک دو برابر حالت اقتصادی خرج برمی‌دارد؛ برای همین پیش از هر عددی سطح کیفیت را روشن کنید.
هشداردر مثال‌های بازار، عدد منبع مربوط به تهران و اظهارنظر فعال بازار در شهریور ۱۴۰۵ است. این عدد را بدون تعدیل نمیتوان به پروژه ویلایی، ساختمان خاص یا پروژه‌ای با شرایط متفاوت تعمیم داد.
به تجربهٔ مشاوران املاک تهران، مساحت مفید چند درصد زیربنای ناخالص ساختمان است؟
در ساختمان‌های مسکونی ۴ تا ۵ طبقهٔ تهران با یک یا دو طبقه پارکینگ، مساحت مفید حدود ۶۳ تا ۶۵٪ زیربنای ناخالص است. به تجربهٔ مشاوران املاک تهران (استعلام ملکدان، مهر ۱۴۰۵)، باقی صرف راه‌پله، آسانسور، لابی، پارکینگ و انباری میشود. تعداد طبقات در این نسبت اثر دارد.
یعنی از هر ۱٬۰۰۰ متر زیربنای ناخالص، حدود ۶۳۰ تا ۶۵۰ متر قابل فروش یا سکونت است. هزینه‌ای که برای هر متر زیربنا حساب می‌کنید، برای هر متر مفید حدود ۱٫۵ تا ۱٫۶ برابر میشود. در مشارکت در ساخت هم سهم واحدها را از روی همین مساحت مفید بسنجید.
عوارض جواز و هزینه ساخت را چرا باید جدا حساب کرد؟
هزینه اجرای ساختمان با هزینه پروانه یکی نیست. در تهران، مصوبه عوارض ساختمانی سال ۱۴۰۵ از ابتدای سال ۱۴۰۵ ملاک اخذ عوارض است و مبلغ عوارض پروانه یک نرخ متری ثابت برای همه ملک‌ها نیست. زیربنای ناخالص، کاربری، ارزش معاملاتی عرصه، منطقه و پهنه، تراکم مجاز و مازاد، اصلاحی، تغییرکاربری و برخی وضعیت‌های خاص در محاسبه اثر دارند.
برای نمونه، در جدول عوارض زیر بنای مسکونی مصوبهٔ ۱۴۰۵ شورای شهر تهران در محدوده تراکم مجاز، برای بازه ۰ تا ۱۸۰ درصد ضریب تراکم/طبقه ۳، برای بیش از ۱۸۰ تا ۲۴۰ درصد ضریب ۴ و برای بیش از ۲۴۰ تا ۳۰۰ درصد ضریب ۵ درج شده است. این ضرایب به‌تنهایی مبلغ نهایی عوارض را مشخص نمی‌کنند؛ ارزش معاملاتی عرصه و سایر قواعد مصوبه نیز باید مشخص باشد.
پس اگر فقط بپرسید «زمین من ۲۰۰ متر است، جوازش چقدر میشود؟»، پاسخ حرفه‌ای یک عدد ثابت نیست. اطلاعاتی مانند منطقه، کاربری، زیربنای ناخالص، تراکم، ارزش معاملاتی و وضعیت پرونده لازم است. در موارد خاص نیز مبلغ قطعی فقط پس از رسیدگی و محاسبه شهرداری منطقه مشخص میشود. برای مراحل بعدی اخذ مجوز، جواز ساخت را هم ببینید.
هشداراگر هدف شما محاسبه عوارض پروانه تهران است، این هزینه را از هزینه اجرای ساختمان جدا نگه دارید. «هزینه ساخت هر متر» در این صفحه به‌تنهایی به معنی «هزینه جواز» نیست.
در مادهٔ ۱۰۰ قانون اصلاح پاره‌ای از مواد و الحاق مواد جدید به قانون شهرداری آمده است: «مالکین اراضی و املاک واقع در محدوده شهر یا حریم آن باید قبل از هر اقدام عمرانی یا تفکیک اراضی و شروع ساختمان از شهرداری‌پروانه اخذ نمایند.» برای مالک و سازنده یعنی پروانه پیش از شروع ساختمان گرفته میشود و هزینهٔ آن جدا از هزینهٔ اجرای ساختمان حساب میشود.
هزینه زمین، مهندسی، بیمه و خواب سرمایه در محاسبه هست؟
هزینه زمین جدا از هزینه ساخت هر متر دیده میشود و عوارض و پروانه، خدمات مهندسی، بیمه و آزمایش و هزینه مالی لایه‌های جداگانه‌ای‌اند که به هزینه اجرا اضافه می‌شوند. برای اینکه سازنده یا سرمایه‌گذار بتواند بهای تمام‌شده پروژه را تحلیل کند، هزینه‌ها باید چند لایه داشته باشند. هزینه اجرای فیزیکی یک لایه است؛ عوارض و پروانه، خدمات مهندسی، بیمه و آزمایش و هزینه مالی لایه‌های دیگری هستند. زمین نیز باید جداگانه دیده شود.
| قلم | جایگاه در برآورد |
|---|---|
| اجرای ساختمان | هزینه اصلی ساخت فیزیکی و اجرای پروژه |
| گود و زیرزمین | در صورت وجود، جداگانه برای کنترل ریسک |
| عوارض و پروانه | جدا از اجرای ساختمان و وابسته به پرونده و مقررات محلی |
| خدمات مهندسی | جدا از هزینه مصالح و دستمزد اجرای فیزیکی |
| بیمه و آزمایش | جداگانه |
| هزینه مالی | جداگانه؛ به مدت پروژه و روش تأمین مالی وابسته |
| زمین | خارج از هزینه اجرای ساختمان؛ در تحلیل بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری اضافه میشود |
این تفکیک برای سرمایه‌گذار اهمیت ویژه دارد. دو پروژه ممکن است هزینه اجرای متری نزدیک داشته باشند، اما به دلیل تفاوت قیمت زمین، مدت خواب سرمایه، عوارض یا ساختار تأمین مالی، بازده سرمایه‌گذاری کاملاً متفاوتی داشته باشند.
چطور برآورد هزینه ساخت را برای پروژه واقعی کنترل کنیم؟
برآورد هزینه ساخت را با تطبیق زیربنا، کیفیت، شرایط زمین و مدت اجرا و مقایسهٔ نتیجه با متره و پیشنهاد پیمانکار کنترل کنید؛ گام‌های زیر این کنترل را مرتب می‌کنند.
زیربنای ناخالص را از نقشه یا دستور نقشه مشخص کنید و آن را با مساحت مفید اشتباه نگیرید.
تعداد طبقات روی زمین و زیرزمین و نوع اسکلت را مشخص کنید.
سطح کیفیت، نما، آسانسور و تجهیزات خاص را ثبت کنید.
وضعیت زمین، گودبرداری، همجواری‌ها و پایدارسازی را بررسی کنید.
مدت اجرای پروژه را برای کنترل اثر زمان بر هزینه وارد کنید.
هزینه اجرای ساختمان را از عوارض، خدمات مهندسی، بیمه و هزینه مالی جدا کنید.
اگر پروژه در تهران است، عوارض را بر اساس اطلاعات واقعی ملک و مصوبه همان سال بررسی کنید.
برای خریدهای عمده و قرارداد پیمانکار، قیمت‌های روز و شرایط پرداخت را جداگانه کنترل کنید.
نتیجه محاسبهگر را با متره و برآورد پروژه یا پیشنهاد پیمانکار مقایسه کنید.
اگر اختلاف قابل‌توجه بود، ابتدا ورودی‌های متراژ، کیفیت، مدت، گود، تجهیزات و اقلام خارج از اجرای پایه را بررسی کنید.
برای سازنده، خروجی مفید فقط یک «عدد متری» نیست. بهتر است سه خروجی را کنار هم ببینید: هزینه اجرای ساختمان، کل هزینه پروژه بدون زمین و هزینه به ازای متر مفید. این ساختار کمک میکند اختلاف میان هزینه تولید، هزینه قابل فروش و بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری پنهان نشود.
هزینه ساخت هر متر در ۱۴۰۵ را با چه احتیاطی بخوانیم؟
عددهای هزینه ساخت با سرعت تغییر قیمت نهاده‌ها، دستمزد و شرایط پروژه تغییر می‌کنند. به همین دلیل، عددی که امروز برای یک پروژه مناسب است الزاماً برای پروژه‌ای با شروع چند ماه بعد مناسب نیست. محاسبهگر ملکدان نتیجه را «تخمینی» برچسب می‌زند تا کاربر آن را با دقتی بیش از داده‌های ورودی تصور نکند.
- عدد رسمی را با قیمت واقعی بازار یکی نگیرید.
- عدد بازار تهران را به کل ایران تعمیم ندهید.
- زمین را داخل هزینه اجرای ساختمان پنهان نکنید.
- عوارض پروانه را یک نرخ ثابت متری فرض نکنید.
- درصد ثابت برای اسکلت، سفت‌کاری یا نازک‌کاری را بدون منبع رسمی به همه پروژه‌ها تعمیم ندهید.
- برای پروژه‌های دارای گود، زیرزمین، پارکینگ خاص، تجهیزات ویژه یا کیفیت لوکس، سناریوی جدا بسازید.
- عدد قطعی پروژه با متره، برآورد و استعلامهای واقعی بهدست میآید.
مثال لبه، ساختمان دوطبقهٔ کوچک است، چون برای ۱ و ۲ طبقه تعرفهٔ خدمات مهندسی ۱۴۰۵ منبع ندارد و محاسبهگر حق‌الزحمهٔ طراح و ناظر را در جمع نمی‌آورد. فرض کنید زیربنای ناخالص ۳۰۰ متر مربع، مساحت مفید ۲۴۰ متر مربع و نرخ اجرا ۴۵ میلیون تومان برای هر متر باشد و عوارض، گود، انشعاب و هزینهٔ مالی صفر گذاشته شوند. ستون سوم همین پروژه را با ۵ طبقه نشان می‌دهد.
| قلم | دو طبقه | پنج طبقه، همان مشخصات |
|---|---|---|
| اجرای ساختمان | ۱۳٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۳٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| بیمه و آزمایش | ۱۹۹٬۵۰۶٬۶۰۰ تومان | ۱۹۹٬۵۰۶٬۶۰۰ تومان |
| خدمات مهندسی | ۰ تومان (جدا حساب شود) | ۲۱۳٬۳۵۲٬۵۰۰ تومان |
| کل هزینه بدون زمین | ۱۳٬۶۹۹٬۵۰۶٬۶۰۰ تومان | ۱۳٬۹۱۲٬۸۵۹٬۱۰۰ تومان |
| هر متر ناخالص | ۴۵٬۶۶۵٬۰۲۲ تومان | ۴۶٬۳۷۶٬۱۹۷ تومان |
| هر متر مفید | ۵۷٬۰۸۱٬۲۷۸ تومان | ۵۷٬۹۷۰٬۲۴۶ تومان |
یعنی کل هزینهٔ دوطبقه کمتر دیده میشود، نه چون ساختنش ارزان‌تر است، بلکه چون حق‌الزحمهٔ مهندس در آن نیست؛ مبلغ قرارداد طراح و ناظر را جدا به جمع اضافه کنید. هزینهٔ هر متر مفید هم از هر متر ناخالص بیشتر است، چون همان کل بر مساحت مفید کمتر تقسیم میشود.
هشداراگر اختلاف هزینه ساخت برای شما در تصمیم خرید زمین یا مشارکت در ساخت تعیین‌کننده است، فقط هزینه اجرای متری را مقایسه نکنید؛ مدت پروژه، هزینه مالی، عوارض، زمین و متراژ مفید قابل فروش را هم در مدل اقتصادی وارد کنید.
کدام ابزارهای مرتبط با برآورد و ساخت ملک به کار می‌آیند؟
برای تحلیل کامل‌تر پروژه می‌توانید برآورد هزینه ساخت را در کنار ابزارهای مرتبط ملکدان بررسی کنید؛ برای نمونه، هزینه انتقال سند، بازده ملک بر اساس قیمت و اجاره و قرارداد مشارکت در ساخت هرکدام بخشی از تصمیم مالی پروژه را پوشش می‌دهند.
اگر موضوع شما مشارکت در ساخت است، هزینه ساخت فقط یکی از ورودی‌های مذاکره است. سهم زمین، سهم ساخت، هزینههای پروانه و مهندسی، زمان اجرا و ریسک افزایش هزینه باید در قرارداد و مدل مالی پروژه جداگانه بررسی شوند.
