مالیات اجاره: محاسبهٔ مالیات و معافیت اجارهٔ خانه و مغازه
مالیات اجارهٔ خانه و مغازه را برای ۱۴۰۵ حساب کنید: معافیت ۱۵۰ متری روی مجموع واحدها، اثر کد رهگیری، رهن کامل و تخفیف قرارداد دوساله و سهساله.
رهن ۱ میلیارد و اجارهٔ ماهانهٔ ۲۰ میلیون تومان با نرخ ۳٪ برابر رهن کامل ۱٫۶۷ میلیارد تومان است.
تبدیل رهن به اجاره با نرخ رایج ۳٪ ماهانه (استعلام ملکدان از کارشناسان املاک تهران، مهر ۱۴۰۵) یعنی هر ۱۰۰ میلیون تومان رهن معادل ۳ میلیون تومان اجارهٔ ماهانه است؛ این نرخ قانونی ثابت ندارد و به توافق طرفین بستگی دارد. با تغییر نرخ به ۲، ۲٫۵، ۳٫۵ یا ۴٪، نتیجه هم تغییر میکند.
محاسبهگر دارد آماده میشود…
چند لحظه صبر کنید؛ روی اینترنت کند کمی بیشتر طول میکشد.
برای تبدیل رهن به اجاره، مبلغ رهنی را که میخواهید تبدیل کنید در نرخ ماهانه ضرب کنید. در نرخ تخمینی ۳٪ (طبق همین استعلام)، هر یک میلیون تومان رهن معادل ۳۰ هزار تومان اجارهٔ ماهانه است.
مبلغ رهن را مشخص کنید؛ مثلاً ۵۰۰ میلیون تومان.
نرخ توافقی را مشخص کنید؛ مثلاً ۳٪ ماهانه.
۵۰۰ میلیون × ۰٫۰۳ = ۱۵ میلیون تومان.
نتیجه یعنی ۱۵ میلیون تومان، اجارهٔ ماهانهٔ معادل است.
هشدارعدد محاسبهگر برآورد ریاضی است؛ مبلغ نهایی رهن و اجاره باید با توافق موجر و مستأجر در اجارهنامه مشخص شود.
با نرخ تخمینی ۳٪ (در استعلام ملکدان)، هر ۱۰۰ میلیون تومان رهن برابر ۳ میلیون تومان اجارهٔ ماهانه است. این نسبت با تغییر نرخ تبدیل عوض میشود.
| نرخ ماهانه | هر ۱۰۰ میلیون رهن | هر ۵۰۰ میلیون رهن | هر ۱ میلیارد رهن |
|---|---|---|---|
| ۲٪ | ۲ میلیون تومان | ۱۰ میلیون تومان | ۲۰ میلیون تومان |
| ۲٫۵٪ | ۲٫۵ میلیون تومان | ۱۲٫۵ میلیون تومان | ۲۵ میلیون تومان |
| ۳٪ | ۳ میلیون تومان | ۱۵ میلیون تومان | ۳۰ میلیون تومان |
| ۳٫۵٪ | ۳٫۵ میلیون تومان | ۱۷٫۵ میلیون تومان | ۳۵ میلیون تومان |
| ۴٪ | ۴ میلیون تومان | ۲۰ میلیون تومان | ۴۰ میلیون تومان |
نرخ ۳٪ در استعلام ملکدان نرخ رایج است، حتی در شمال تهران؛ بعضی مالکان با ۴٪ تبدیل میکنند؛ بنابراین نرخ انتخابی را متناسب با توافق واقعی وارد کنید.
برای تبدیل اجاره به رهن، اجارهٔ ماهانه را بر نرخ تبدیل تقسیم کنید. برای مثال، با نرخ تخمینی ۳٪، ۱۵ میلیون تومان اجاره معادل ۵۰۰ میلیون تومان رهن است.
اجارهٔ ماهانه را مشخص کنید؛ مثلاً ۱۰ میلیون تومان.
نرخ تبدیل را ۳٪ یا ۰٫۰۳ بگیرید.
۱۰ میلیون ÷ ۰٫۰۳ = حدود ۳۳۳٫۳ میلیون تومان.
اگر طرفین عدد قراردادی را گرد کنند، مبلغ نهایی باید همان عدد توافقشده باشد.
نکته۳۳۳٫۳ میلیون تومان یک نتیجهٔ ریاضی است، نه الزام قراردادی. مبلغ رهن میتواند در مذاکره به عددی گرد و مورد توافق تبدیل شود.
در قرارداد ترکیبی، اگر رهن کم شود، اجاره به اندازهٔ مبلغ کاهشیافته ضرب در نرخ تبدیل بالا میرود. اگر رهن بیشتر شود، اجاره به همان نسبت کم میشود.
رهن فعلی را مثلاً ۵۰۰ میلیون و اجارهٔ فعلی را ۱۰ میلیون تومان بگیرید.
رهن تازه را ۳۰۰ میلیون تومان در نظر بگیرید؛ یعنی ۲۰۰ میلیون تومان از رهن کم شده است.
در نرخ تخمینی ۳٪، ۲۰۰ میلیون × ۰٫۰۳ = ۶ میلیون تومان.
اجارهٔ تازه = ۱۰ + ۶ = ۱۶ میلیون تومان در ماه.
فرمول حالت ترکیبی این است: اجارهٔ تازه = اجارهٔ فعلی + (رهن فعلی − رهن تازه) × نرخ ماهانه.
برای مقایسهٔ دو پیشنهاد، هر دو را با یک نرخ تبدیل به رهن کامل برگردانید؛ پیشنهادی که رهن کامل کمتری دارد ارزانتر است. با نرخ عرف ۳٪ ماهانهٔ تهران (استعلام ملکدان، مهر ۱۴۰۵) رهن کامل هر پیشنهاد برابر ودیعه بهعلاوهٔ اجارهٔ ماهانه تقسیم بر ۳٪ است.
ودیعهٔ ۸۰۰ میلیون و اجارهٔ ۱۲ میلیون تومان؛ رهن کامل = ۸۰۰ + (۱۲ ÷ ۳٪) = ۸۰۰ + ۴۰۰ = ۱٬۲۰۰ میلیون تومان.
ودیعهٔ ۴۰۰ میلیون و اجارهٔ ۲۵ میلیون تومان؛ رهن کامل = ۴۰۰ + (۲۵ ÷ ۳٪) ≈ ۴۰۰ + ۸۳۳ = ۱٬۲۳۳ میلیون تومان.
پیشنهاد الف حدود ۳۳ میلیون تومان رهن کامل ارزانتر است؛ به زبان اجارهٔ کامل، الف ماهانه ۳۶ میلیون و ب حدود ۳۷ میلیون تومان میارزد.
نکتهاگر پول نقدتان در جای دیگر کمتر از ۳٪ در ماه سود میدهد، پیشنهادی که ودیعهٔ بیشتر و اجارهٔ کمتر دارد برای شما ارزانتر تمام میشود؛ اگر بیشتر سود میدهد، برعکس.
قسط وام ودیعه معمولاً از اجارهای که با همان پول کم میشود کمتر است، چون سود وام ۲۳٪ در سال است و نرخ عرف تبدیل ۳٪ در ماه، یعنی ۳۶٪ ساده در سال. طبق دستورالعمل اجرایی کمکودیعهٔ ۱۴۰۵ و ابلاغیهٔ بانک مرکزی، سقف این وام در تهران ۳۶۵ میلیون تومان با سود ۲۳٪ و بازپرداخت ۶۰ ماه است.
۳۶۵ میلیون تومان وام را به ودیعه اضافه کنید؛ با نرخ عرف ۳٪ تهران (استعلام ملکدان، مهر ۱۴۰۵) اجارهٔ ماهانه ۳۶۵ × ۳٪ ≈ ۱۰٫۹۵ میلیون تومان کم میشود.
قسط ماهانهٔ همین وام با سود ۲۳٪ و ۶۰ قسط مساوی حدود ۱۰٫۲۹ میلیون تومان است.
هر ماه حدود ۰٫۶۶ میلیون تومان کمتر میپردازید و پس از ۶۰ قسط، ۳۶۵ میلیون تومان ودیعهٔ بیبدهی مال خودتان است؛ با اجارهٔ بیشتر، این پول را نداشتید.
نکتهنقطهٔ سربهسر نرخ تبدیل حدود ۲٫۸٪ ماهانه است: اگر مالک برای هر ۱۰۰ میلیون رهن کمتر از ۲٫۸ میلیون اجاره کم کند، قسط وام از اجارهٔ کاستهشده بیشتر میشود. قسط هر مبلغ دیگر را در محاسبهٔ قسط وام ودیعه ببینید.
سقف ۲۵٪ جداگانه برای اجارهبها و برای ودیعه است؛ پیشنهادی که ودیعه را کم و اجاره را بیش از ۲۵٪ زیاد کند از سقف اجارهبها گذشته است، حتی اگر به زبان اجارهٔ کامل کمتر از ۲۵٪ بالا رفته باشد. طبق مصوبهٔ ابلاغشده در ۸ تیر ۱۴۰۵، در تمدید قراردادهای اجارهٔ مسکونی که تا پایان ۱۴۰۵ تمام میشوند و مستأجر تمدید بخواهد، افزایش اجارهبها و ودیعه هر کدام حداکثر ۲۵٪ است.
ودیعهٔ ۸۰۰ میلیون و اجارهٔ ۱۰ میلیون تومان؛ به زبان اجارهٔ کامل با نرخ ۳٪: ۱۰ + (۸۰۰ × ۳٪) = ۳۴ میلیون تومان.
اجاره حداکثر ۱۲٫۵ میلیون و ودیعه حداکثر ۱٬۰۰۰ میلیون تومان؛ یعنی اجارهٔ کامل حداکثر ۱۲٫۵ + ۳۰ = ۴۲٫۵ میلیون تومان (همان ۳۴ × ۱٫۲۵).
ودیعهٔ ۵۰۰ میلیون و اجارهٔ ۲۵ میلیون تومان؛ اجاره ۱۵۰٪ بالا رفته و از سقف اجارهبها گذشته است، هرچند به زبان اجارهٔ کامل (۲۵ + ۱۵ = ۴۰ میلیون) حدود ۱۸٪ بیشتر شده است.
نکتهپیشنهاد تمدید را هم جزءبهجزء و هم به زبان اجارهٔ کامل بسنجید؛ محاسبهگر سقف افزایش اجاره سقف هر جزء را جدا میدهد و همین صفحه اجارهٔ کامل را.
نرخ تبدیل یک عدد ثابت و سراسری نیست. شرایط شهر و محله، وضعیت عرضه و تقاضا، شرایط ملک، نقدینگی و بازده گزینههای مالی میتواند روی عددی که مالک و مستأجر برای قرارداد میپذیرند اثر بگذارد.
هشدار«۳٪» نرخ سود بانکی یا مصوبهٔ قانونی نیست؛ نرخ تبدیل در محاسبهگر نرخ تخمینی بازار است.
قانون هم ودیعه را با اجارهٔ عرفی همارز میگیرد. در تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۷ قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجارهبها آمده است: «موجر علاوه بر پرداخت مبالغ اضافه دریافتشده به عنوان جریمه به مستأجر و رعایت حداکثر نرخ مجاز اعلامشده از سوی شورای عالی مسکن، به پرداخت جریمه ای معادل سه برابر مبلغ غیرمجاز افزایش اجاره بهای یک ماه (مشتمل بر مبلغ اجاره بها و اجاره بهای عرفی بدل مبلغ قرض الحسنه )، محکوم میشود.»
فرمول تبدیل برای مغازه و ملک تجاری همان فرمول خانه است؛ تفاوت در عدد نرخ تبدیل و در شرطهای قرارداد است. مادهٔ ۱ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶ اجارهٔ «کلیه اماکن اعم از مسکونی، تجاری، محل کسب و پیشه» را تابع قانون مدنی، مقررات همان قانون و «شرایط مقرر بین موجر و مستأجر» دانسته است. در متن این قانون ضریب یا نرخی برای تبدیل رهن به اجاره نیامده؛ پس نرخ تبدیل مغازه مصوب قانونی ندارد و محاسبهگر آن را فرضی قابل تغییر میگیرد.
در اجارهٔ مغازه، مبلغی که بابت سرقفلی پرداخت یا دریافت میشود از رهن و اجاره جداست؛ آن را در محاسبهٔ تبدیل وارد نکنید.
اگر ۳٪ ماهانه را فقط بهصورت ساده در ۱۲ ماه جمع کنیم، ۳۶٪ در سال به دست میآید. اما اگر رشد ماهانه را مرکب فرض کنیم، نرخ مؤثر سالانه حدود ۴۲٫۶٪ میشود.
نرخ ساده سالانه = ۳٪ × ۱۲ = ۳۶٪.
نرخ مرکب سالانه = (۱٫۰۳ به توان ۱۲) − ۱.
نتیجهٔ مرکب تقریباً ۴۲٫۶٪ است.
نکتهاین دو عدد فقط دو روش بیان یک نرخ ماهانهاند و نباید نرخ تبدیل عرفی اجاره را بهعنوان نرخ سود بانکی یا بازده قطعی سرمایهگذاری تفسیر کرد.
محاسبهگر تبدیل رهن و اجاره یک نسبت خطی ساده را با نرخ ماهانهٔ انتخابی شما اجرا میکند و فقط معادل ریاضی رهن و اجاره را نشان میدهد. فرضها و مرزهای محاسبه اینهاست.
مثال معمولی همین صفحه، رهن ۵۰۰ میلیون تومان با نرخ ۳٪ است که اجارهٔ معادل ۱۵ میلیون تومان میدهد. مثال لبه، دو سر اسلایدر است: رهن ۱ میلیارد و اجارهٔ ۲۰ میلیون تومان با نرخ ۳٪، ارزش کلی معادل ۱٬۶۶۶٬۶۶۶٬۶۶۷ تومان رهن کامل دارد.
| حالت | ودیعه (رهن) | اجارهٔ ماهانه |
|---|---|---|
| صفر پیش، اجارهٔ کامل | ۰ تومان | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| نیمهنیمه | ۸۳۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲۵٬۰۱۰٬۰۰۰ تومان |
| رهن کامل | ۱٬۶۶۶٬۶۶۶٬۶۶۷ تومان | ۰ تومان |
یعنی «۱ میلیارد رهن بهعلاوهٔ ۲۰ میلیون اجاره» با ۵۰ میلیون تومان اجارهٔ بیودیعه همارز است و با حدود ۱٫۶۷ میلیارد تومان رهن بیاجاره هم. در حالت نیمهنیمه، رهن ۸۳۳ میلیون تومان است، نه ۸۳۳٫۳ میلیون، چون رهن به نزدیکترین یک میلیون گرد میشود.
محاسبهگر برای شروع نرخ ۳٪ را پیشنهاد محاسباتی قرار میدهد، اما میتوانید نرخ دیگری وارد کنید. عدد نهایی باید با شرایط ملک، شهر و محله و توافق واقعی موجر و مستأجر سازگار باشد. اگر هنوز رهن متناسب با قیمت ملک را نمیدانید، محاسبه رهن و اجاره بر اساس قیمت ملک نقطهٔ شروع خوبی است.
اگر مبلغ رهن را از تسهیلات وام ودیعه مسکن تأمین میکنید، همان مبلغ وام را وارد کنید تا اجارهٔ معادل آن را ببینید.
رهن، ۵۰۰ میلیون تومان. × نرخ ماهانه، ۳٪ تخمینی. اجارهٔ معادل، ۱۵ میلیون تومان. نرخهای دیگر: ۲٪، ۲٫۵٪، ۳٫۵٪، ۴٪
پرسشهای رایج
با نرخ تخمینی ۳٪ (استعلام ملکدان)، هر ۱۰۰ میلیون تومان رهن معادل ۳ میلیون تومان اجارهٔ ماهانه است؛ با نرخ ۲٪، ۲ میلیون و با نرخ ۴٪، ۴ میلیون تومان میشود. همین نسبت برای ۵۰۰ میلیون و یک میلیارد رهن هم برقرار است. نرخ تبدیل عرفی و قابل مذاکره است و مبلغ نهایی باید در اجارهنامه توافق شود.
با نرخ ۳٪ (استعلام ملکدان از بازار تهران، مهر ۱۴۰۵)، هر یک میلیون تومان رهن معادل ۳۰ هزار تومان اجارهٔ ماهانه است. این نرخ عرفی و قابل مذاکره است. در محاسبه، مبلغ رهن را در نرخ ماهانه ضرب کنید و نتیجه را با توافق موجر و مستأجر در اجارهنامه ثبت کنید.
با نرخ تخمینی ۳٪، ۱۰ میلیون تومان اجاره معادل حدود ۳۳۳٫۳ میلیون تومان رهن است؛ عدد قراردادی میتواند با توافق طرفین گرد شود. برای تبدیل، اجارهٔ ماهانه را بر نرخ ماهانه تقسیم کنید: ۱۰ میلیون ÷ ۰٫۰۳ = حدود ۳۳۳٫۳ میلیون تومان. نتیجهٔ محاسبه ریاضی است و الزام قراردادی ندارد.
با نرخ تخمینی ۳٪، اجارهٔ ماهانه ۳ میلیون تومان کم میشود. با نرخ انتخابی دیگری، ۱۰۰ میلیون تومان را در همان نرخ ضرب کنید. در قرارداد ترکیبی، کم شدن رهن اجاره را بالا میبرد؛ فرمول آن اجارهٔ تازه = اجارهٔ فعلی + (رهن فعلی − رهن تازه) × نرخ ماهانه است.
نرخ تبدیل رهن و اجاره با توافق طرفین تعیین میشود. ۳٪ نرخ تخمینی و قابل مذاکره است که در استعلام ملکدان از کارشناسان املاک تهران (مهر ۱۴۰۵) رایج بوده، نه مصوبه. سود سپرده و بازده ابزارهای مالی میتوانند در شکلگیری هزینهٔ فرصت طرفین اثر بگذارند، اما بهتنهایی نرخ قانونی تبدیل را تعیین نمیکنند.
طبق استعلام ملکدان از کارشناسان املاک تهران (مهر ۱۴۰۵)، در شمال تهران هم عرف همان ۳٪ ماهانه است، یعنی هر یک میلیون تومان رهن ۳۰ هزار تومان اجاره. طبق همان استعلام، بعضی مالکان با ۴٪ تبدیل میکنند، ولی این خواستهٔ خودشان است، نه عرف رایج. نرخ توافقشده با موجر را همراه مبلغ رهن و اجاره در قرارداد ثبت کنید.
در حالت ترکیبی، اجارهٔ تازه برابر است با اجارهٔ فعلی + (رهن فعلی − رهن تازه) × نرخ ماهانه. این روش مقدار تغییر رهن را به تغییر اجاره تبدیل میکند. با رهن فعلی ۵۰۰ میلیون و اجارهٔ ۱۰ میلیون تومان، رهن ۳۰۰ میلیونی در نرخ تخمینی ۳٪ یعنی ۶ میلیون تومان اجارهٔ بیشتر و اجارهٔ تازهٔ ۱۶ میلیون تومان میشود.
بهصورت ساده ۳۶٪ در سال است. اگر ماهانه مرکب شود، نرخ مؤثر سالانه حدود ۴۲٫۶٪ خواهد بود. این دو عدد فقط دو روش بیان یک نرخ ماهانهاند و نباید نرخ تبدیل عرفی اجاره را نرخ سود بانکی یا بازده قطعی سرمایهگذاری دانست.
منبعها
تجربه یا پرسشتان را بنویسید؛ پاسخ و نظر شما به خوانندهٔ بعدی هم کمک میکند.
بیشتر بخوانید
مالیات اجارهٔ خانه و مغازه را برای ۱۴۰۵ حساب کنید: معافیت ۱۵۰ متری روی مجموع واحدها، اثر کد رهگیری، رهن کامل و تخفیف قرارداد دوساله و سهساله.
مالیات خانه خالی در ۱۴۰۵ چگونه محاسبه میشود؟ شرایط شناسایی، نرخ سالانه، معافیتها، سامانه املاک و اسکان و راه اعتراض را بخوانید.
ابزار این صفحه
ملکدان ۹ محاسبهگر و ۸ قراردادساز رایگان دارد:همهٔ محاسبهگرهاهمهٔ قراردادها
رهن و اجارهای که پیشنهاد شده
یک میلیارد تومان
بیست میلیون تومان
نرخ تبدیل ماهانه (عرف محله)
یعنی هر یک میلیون تومان رهن برابر ۳۰٬۰۰۰ تومان اجارهٔ ماهانه.
با پولی که دارم
تبدیل رهن و اجاره: رهن و اجارهٔ دادهشده: رهن ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و اجارهٔ ماهانهٔ ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. نرخ تبدیل: ماهانه ۳٪ (هر ۱۰۰ میلیون رهن = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اجاره). ارزش کل، معادل رهن کامل: ۱٬۶۶۶٬۶۶۶٬۶۶۷ تومان. ترکیب انتخابی: رهن ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و اجارهٔ ماهانهٔ ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. محاسبه با ملکدان (melkdan.ir).
این عدد یعنی چه؟
رهن ۱ میلیارد و اجارهٔ ۲۰ میلیون تومان، با نرخ ۳٪، رویهم به اندازهٔ رهن کامل ۱٫۶۷ میلیارد تومان ارزش دارد. اسلایدر همین ارزش را بین ودیعه و اجاره جابهجا میکند: هر یک میلیون ودیعهٔ کمتر، ۳۰٬۰۰۰ تومان اجارهٔ ماهانهٔ بیشتر.
مرکز آمار ایران هم در آمار اجارهٔ مسکن، «متوسط اجارهٔ ماهانه بهعلاوهٔ سه درصد ودیعهٔ پرداختی» را معیار میگیرد.
کِی فرق میکند؟
پنج حالت همین قرارداد
| حالت | ودیعه | اجارهٔ ماهانه | انتخاب |
|---|---|---|---|
| صفر پیش | ۰ | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| ۲۵٪ رهن | ۴۱۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۷٬۴۹۰٬۰۰۰ | |
| ۵۰٪ رهن | ۸۳۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۵٬۰۱۰٬۰۰۰ | |
| ۷۵٪ رهن | ۱٬۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲٬۵۰۰٬۰۰۰ | |
| رهن کامل | ۱٬۶۶۶٬۶۶۶٬۶۶۷ | ۰ |
عددها به تومان؛ ودیعه به نزدیکترین یک میلیون و اجاره به نزدیکترین ده هزار تومان گرد شده است.