رفتن به محتوای اصلی
جستجو در ملک‌دان…
محاسبه‌گرتخمینیرایگان، بی‌ثبت‌نام

هزینه انتقال سند ملک در ۱۴۰۵ چگونه حساب می‌شود؟

به‌روزرسانی چه عوض شد: حق‌التحریر و حق‌الثبت دفترخانه از تعرفهٔ ۱۴۰۵ و عوارض انتقال شهرداری در محاسبه آمد؛ مثال‌ها با عدد واقعی بازنویسی شد.
جواب کوتاه

هزینهٔ انتقال سند ملک مجموع مالیات نقل‌وانتقال، حق‌الثبت، حق‌التحریر، عوارض شهرداری، استعلام‌ها و فک رهن است، نه عددی ثابت از روی قیمت خانه. مالیات نقل‌وانتقال طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ۵٪ ارزش معاملاتی است، نه ۵٪ قیمت معامله. حق‌التحریر، حق‌الثبت و عوارض شهرداری هم از ۹٪ ارزش معاملاتی حساب می‌شوند.

عدد
۵٪ ارزش معاملاتی، مالیات نقل‌وانتقال
حوزه
سراسر کشور، انتقال قطعی ملک
منبع
مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم
بازبینی ملک‌دان

محاسبه‌گر دارد آماده می‌شود…

چند لحظه صبر کنید؛ روی اینترنت کند کمی بیشتر طول می‌کشد.

هزینه انتقال سند ملک شامل چه چیزهایی است؟

هزینه انتقال سند خانه، آپارتمان یا زمین را نباید با یک درصد ثابت از قیمت معامله محاسبه کرد. بخشی از هزینه‌ها مالیات قانونی است، بخشی تعرفه دفترخانه و ثبت، و بخشی به وضعیت واقعی ملک مانند بدهی شهرداری، استعلام‌ها یا رهن بانک بستگی دارد. بنابراین این محاسبه‌گر سه خروجی دارد: مبلغ قابل محاسبه با اطلاعات فعلی، مبلغ نیازمند استعلام و بدهی‌های احتمالی ملک.

قلم هزینهمبنای محاسبهوضعیت در محاسبه‌گرپرداخت‌کننده قانونی/عرفی
مالیات نقل‌وانتقال ملکارزش معاملاتی ملک۵٪ ارزش معاملاتی طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیمقانوناً مالک/انتقال‌دهنده؛ توافق می‌تواند پرداخت عملی را جابه‌جا کند
مالیات حق واگذاری محلوجوه دریافتی اعلامی مالک یا صاحب حق در تاریخ انتقال۲٪ طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم؛ فقط در صورت وجود حق واگذاریقانوناً مالک یا صاحب حق
حق‌الثبتمبلغ/مأخذ قانونی سندنیم درصد مأخذ ۹ درصدی ارزش معاملاتی (مادهٔ ۱۲۳)؛ تخمینیطبق توافق؛ عرفاً هزینه دفترخانه ممکن است مشترک باشد
حق‌التحریرمبنای تعرفه و مبلغ مربوط به سندپلکانی طبق ردیف ۴ تعرفهٔ ۱۴۰۵ بر همان مأخذ، با ۱۰٪ ارزش افزوده؛ تخمینیطبق توافق؛ عرفاً مشترک در بسیاری از معاملات
عوارض انتقال (سهم شهرداری)ارزش معاملاتی ملک؛ در حق واگذاری، وجوه دریافتی۲٪ مأخذ ۹ درصدی ارزش معاملاتی، تخمینی (حق واگذاری: ۱٪ وجوه دریافتی، قطعی) طبق مادهٔ ۸ قانون درآمد پایدار شهرداری‌هامالک؛ همراه مالیات مادهٔ ۵۹ گرفته می‌شود
عوارض نوسازی و پسماندبدهی واقعی ملک در شهرداریعدد واحد ملی برای همه املاک نداردعرفاً فروشنده تا روز انتقال
استعلام ثبت و داراییپرونده و تعرفه خدمتتعرفهٔ ۱۴۰۵: هر استعلام ۸۱ هزار تومان؛ معمولاً سه استعلامعرفاً فروشنده برای مقدمات انتقال
فک رهن و هزینه بانکیمانده وام و قرارداد بانکحق‌التحریر فک رهن ۴۰۵ هزار تومان (تعرفهٔ ۱۴۰۵)؛ ماندهٔ وام از بانکاصولاً راهن/فروشنده

هشدارمهم‌ترین کنترل محاسبه این است: اگر فقط قیمت توافقی خانه را دارید و ارزش معاملاتی را ندارید، مالیات انتقال را از قیمت معامله حساب نکنید. محاسبه‌گر هم در این حالت خروجی مالیات را «نیازمند ارزش معاملاتی» نشان می‌دهد.

مالیات نقل و انتقال ملک چطور حساب می‌شود؟

مالیات نقل‌وانتقال قطعی ملک بر مبنای ارزش معاملاتی ملک محاسبه می‌شود، نه قیمت توافقی خرید و فروش. نرخ قانونی این مالیات طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ۵٪ است. ماده ۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول نیز همین مبنا و نرخ را هنگام ثبت انتقال در دفترخانه تأکید کرده است.

  1. ارزش معاملاتی ملک را از اطلاعات رسمی پرونده یا دفترخانه بگیرید.

  2. ارزش معاملاتی را در نرخ ۵٪ مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ضرب کنید.

  3. نتیجه، مالیات نقل‌وانتقال قطعی ملک است.

  4. اگر ارزش معاملاتی در دسترس نیست، حدس نزنید؛ محاسبه‌گر این قلم را «نیازمند ارزش معاملاتی» نشان می‌دهد.

مبنای قانونی: ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم نقل‌وانتقال قطعی املاک را به نرخ ۵٪ ارزش معاملاتی مشمول مالیات می‌کند و ماده ۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول همین نرخ و مأخذ را تکرار کرده است. ارزش معاملاتی را طبق ماده ۶۴ همان قانون کمیسیون تقویم املاک تعیین می‌کند و با مبلغ توافقی قولنامه یکی نیست.

در مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم آمده است: «نقل و انتقال قطعی املاک به ماخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد (۵٪) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به ماخذ وجوه دریافتی‌مالک یا صاحب حق و به نرخ دودرصد (۲٪) در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات می‌باشد.»

مالیات قانونی بر عهده انتقال‌دهنده (فروشنده) است؛ پرداخت عملی در دفترخانه می‌تواند طبق توافق طرفین از سوی خریدار انجام شود، اما توافق خصوصی تکلیف قانونی مؤدی را تغییر نمی‌دهد.

فرمول محاسبه‌گر بر پایهٔ مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم: مالیات انتقال = ۰٫۰۵ × ارزش معاملاتی. برای نمونه، اگر ارزش معاملاتی در یک سناریوی آموزشی ۳۰۰ میلیون تومان باشد، مالیات برابر ۱۵ میلیون تومان است. عدد ۳۰۰ میلیون تومان در این جمله فقط فرض آموزشی است؛ ارزش معاملاتی واقعی را از پرونده ملک یا دفترخانه بگیرید.

هشداربرای مثال، قیمت ۱۲ میلیارد تومان در یک معامله به‌خودی‌خود به معنی مالیات ۶۰۰ میلیون تومانی نیست. اگر ارزش معاملاتی همان ملک، در یک سناریوی فرضی، ۳۰۰ میلیون تومان باشد، مالیات انتقال ۱۵ میلیون تومان خواهد بود.

اگر ملک با صلح منتقل شود، تکلیف مالیاتی صلح عین و صلح منافع در صلح‌نامهٔ ملک جداگانه آمده است.

حق‌الثبت سند ملک چقدر است؟

ماده ۱۲۳ قانون ثبت برای ثبت اسناد در دفاتر اسناد رسمی نرخ پایه نیم‌درصد مبلغ مندرج در سند را مقرر کرده است. در مقررات اجرایی املاک، مأخذ محاسبه برخی اقلام به ارزش معاملاتی اعلامی وزارت امور اقتصادی و دارایی مرتبط می‌شود. به همین دلیل محاسبه‌گر ملک‌دان یک فرمول ساده و قطعی را برای همه پرونده‌های ملکی جای صورتحساب دفترخانه نمی‌گذارد.

قلم جداگانه‌ای با عنوان کاداستر نیز در برخی محاسبات بازار دیده می‌شود؛ مأخذ و شمول آن را برای پرونده خود از دفترخانه بپرسید. مبنای دقیق مبلغ مندرج در سند را در راهنمای سند تک برگ ببینید؛ محاسبه‌گر این قلم را خودکار به همه پرونده‌ها اضافه نمی‌کند.

نکتهاگر مبلغ پیش‌فاکتور دفترخانه را دارید، آن را در محاسبه‌گر وارد کنید؛ همان مبلغ بر هر فرمول فرضی مقدم است. اگر ندارید، محاسبه‌گر فقط بخش قابل محاسبه را حساب می‌کند و حق‌الثبت/کاداستر را «نیازمند پیش‌فاکتور» نشان می‌دهد.

حق‌التحریر دفترخانه در سال ۱۴۰۵ چگونه حساب می‌شود؟

حق‌التحریر با مالیات نقل‌وانتقال یکی نیست. طبق آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی، مبنای حق‌التحریر اسناد معاملات قطعی غیرمنقول به ارزش معاملاتی اعلام‌شده مرتبط است و تعرفه حق‌التحریر سالانه بازنگری می‌شود. در ۱۴۰۵ تعرفه جدید در سامانه ثبت الکترونیک اسناد اعمال شده است.

تعرفه پلکانی ۱۴۰۵ را دفترخانه بر اساس پرونده شما اعمال می‌کند؛ به همین دلیل جدول تعرفه‌ای در محاسبه‌گر قطعی نیست. برای محاسبه واقعی، «مبلغ پیش‌فاکتور دفترخانه» بهترین ورودی است.

هشداراگر عدد حق‌التحریر را ندارید، از دفترخانه بپرسید؛ محاسبه‌گر تا آن زمان جمع را بی هزینهٔ دفترخانه نشان می‌دهد و پس از وارد کردن مبلغ پیش‌فاکتور، همان را در جمع می‌آورد.

هزینه شهرداری و عوارض ملک با چه کسی است؟

عوارض نوسازی، پسماند و بدهی‌های مرتبط با پرونده شهرداری، درصد ثابت و یکسانی برای همه ملک‌ها ندارند. شهر، پرونده ملک، بدهی‌های گذشته و وضعیت مفاصاحساب تعیین‌کننده‌اند. بنابراین محاسبه‌گر این اقلام را «بدهی واقعی ملک» می‌گیرد و مبلغش را از شما می‌خواهد.

جدا از عوارض نوسازی و پسماند، عوارضی هم به خود انتقال مربوط است که هنگام پرداخت مالیات مادهٔ ۵۹ به حساب شهرداری واریز می‌شود. در مادهٔ ۸ قانون درآمد پایدار و هزینهٔ شهرداری‌ها و دهیاری‌ها آمده است: «مالکین موظفند هنگام پرداخت مالیات ماده(۵۹) قانون مالیات‌های مستقیم موضوع مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و انتقال حق واگذاری به ترتیب دو­درصد (۲%) و یک‌درصد(۱%) به‌عنوان عوارض به حساب شهرداری محل واریز نمایند.» آیین‌نامهٔ اجرایی همین ماده (تصویب‌نامهٔ هیئت وزیران، بهمن ۱۴۰۲) مأخذ را ارزش معاملاتی مادهٔ ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم گذاشته و سازمان امور مالیاتی را مأمور کرده که این عوارض را هنگام گرفتن مالیات مادهٔ ۵۹ از مالک بگیرد و به حساب شهرداری محل بریزد. مأخذ این عوارض، مثل حق‌الثبت و حق‌التحریر، طبق تبصرهٔ ۳ مادهٔ ۶۴ همان قانون درصدی از ارزش معاملاتی است که هیئت وزیران تعیین می‌کند و در ۱۴۰۵، ۹٪ است؛ پس برای ارزش معاملاتی ۳۰۰ میلیون تومان، عوارض انتقال حدود ۵۴۰ هزار تومان می‌شود.

  • عوارض نوسازی
  • عوارض پسماند
  • بدهی‌های شهرداری و جرایم احتمالی
  • مفاصاحساب یا هزینه‌های مرتبط با پرونده شهرداری

عرف معامله معمولاً تسویه بدهی‌های مربوط به دوره پیش از انتقال را بر عهده فروشنده می‌گذارد، اما عرف با حکم قانونی و توافق کتبی یکی نیست. قرارداد می‌تواند نحوه پرداخت برخی هزینه‌ها را میان طرفین مشخص کند؛ مسئولیت قانونی مالیات را نباید با توافق خصوصی یکسان دانست.

هزینه انتقال سند ملک در رهن بانک چطور حساب می‌شود؟

اگر ملک در رهن بانک باشد، هزینه انتقال دیگر فقط مالیات و دفترخانه نیست. مانده تسهیلات، شرایط قرارداد بانک، عملیات فک رهن و در صورت نیاز سند یا عملیات رهنی باید جدا بررسی شود. هزینه فک رهن از بانکی به بانک دیگر و از پرونده‌ای به پرونده دیگر فرق می‌کند؛ مبلغ را از بانک بگیرید و در محاسبه‌گر وارد کنید.

  1. وضعیت رهن را مشخص کنید.

  2. نام بانک و مانده تسهیلات را وارد یا از بانک استعلام کنید.

  3. امکان فک رهن هم‌زمان با انتقال را از بانک و دفترخانه بررسی کنید.

  4. هزینه فک رهن و عملیات بانکی را جدا از هزینه انتقال ملک نگه دارید.

  5. تا مبلغ قطعی را نگرفته‌اید، محاسبه‌گر حق‌التحریر فک رهن را از تعرفهٔ ۱۴۰۵ (۴۰۵ هزار تومان) «تخمینی» می‌آورد.

هشداردر ملک مرهونه، یک «هزینه انتقال سند ثابت» می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا هزینه بانکی و فک رهن به مانده بدهی و شرایط پرونده وابسته است.

مالیات سرقفلی و حق واگذاری محل چطور محاسبه می‌شود؟

برای انتقال حق واگذاری محل، از جمله حق کسب‌وپیشه، سرقفلی یا حقوق ناشی از موقعیت تجاری و اداری، مالیات جداگانه مطرح است. نرخ قانونی طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ۲٪ است و مأخذ آن وجوه دریافتی اعلامی مالک یا صاحب حق در تاریخ انتقال است.

این مبنا در متن جاری ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم آمده و ماده ۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول هم آن را تکرار کرده است. «مبلغ اعلامی» با ارزش معاملاتی ملک یکی نیست و مالیات حق واگذاری جدا از مالیات انتقال عرصه و اعیان است. محاسبه‌گر برای حق واگذاری هیچ کف فرضی بر پایهٔ ارزش معاملاتی به کار نمی‌برد؛ در اختلاف بر سر مبنا، تشخیص نهایی با دفترخانه و اداره امور مالیاتی است.

  1. مبلغ اعلامی حق واگذاری محل (وجوه دریافتی در تاریخ انتقال) را وارد کنید.

  2. مبلغ اعلامی را در نرخ ۲٪ مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ضرب کنید.

  3. این عدد را جدا از مالیات انتقال عین ملک نگه دارید.

آیا مالیات بر سوداگری را هم به هزینه انتقال اضافه کنیم؟

قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی در سال ۱۴۰۴ تصویب و ابلاغ شده است، اما وضعیت اجرایی آن را باید برای هر پرونده بررسی کرد. بنابراین این مالیات را بدون بررسی وضعیت پرونده نمی‌توان به جمع هزینه پایه همه انتقال‌های ملک اضافه کرد.

این قانون طبق ماده ۴۶ خود مالیات بر عایدی سرمایه اشخاص غیرتجاری را در انتقال دارایی‌های مشمول وضع کرده است؛ مبنای آن تفاوت ارزش انتقال و ارزش تحصیل با تعدیل‌ها و معافیت‌های قانونی است، نه اصل قیمت فروش. پس جایگزین مالیات نقل‌وانتقال نیست و نرخ آن به مدت تملک و ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم بسته است؛ محاسبه‌گر نرخ ثابتی برای آن نشان نمی‌دهد.

نکتهمالیات بر سوداگری جدا و مشروط است: بسته به وضعیت پرونده و معافیت‌ها ممکن است مشمول شوید یا نشوید. این مالیات با مالیات قطعی نقل‌وانتقال یکی نیست و در جمع محاسبه‌گر نمی‌آید.

برای محاسبه هزینه انتقال سند چه اطلاعاتی لازم است؟

ورودیپیش‌فرضواحدکاربرد
ارزش معاملاتیخالیتومانورودی اصلی مالیات انتقال
قیمت توافقی معاملهخالیتومانفقط برای مقایسه؛ برای مالیات انتقال به‌تنهایی مبنا نیست
نوع انتقالملک عادیگزینهملک عادی یا با حق واگذاری (سرقفلی)
مبلغ اعلامی حق واگذاریخالیتومانمبنای مالیات ۲٪ حق واگذاری
جمع پیش‌فاکتور دفترخانهخالی (تخمین از تعرفهٔ ۱۴۰۵)تومانحق‌الثبت، حق‌التحریر، کاداستر و عملیات رهنی
پرداخت‌کننده هزینه دفترخانهنصف‌نصفگزینهتفکیک سهم فروشنده و خریدار
استعلام ثبت و داراییخالی (تخمین ۲۴۳ هزار تومان)توماناز قبض؛ خالی = سه استعلام به تعرفهٔ ۱۴۰۵
بدهی شهرداری (نوسازی و پسماند)خالی (فرض صفر)توماناز مفاصاحساب؛ خالی = عوارض سالانه پرداخت شده
رهن بانکینداردندارد/داردفعال کردن هزینه فک رهن
هزینه فک رهن و بانکخالی (تخمین ۴۰۵ هزار تومان)توماندر صورت وجود رهن

نکته«قیمت توافقی» را فقط برای اطلاعات معامله نگه دارید. برای مالیات انتقال، «ارزش معاملاتی» ورودی اصلی است؛ برای برخی هزینه‌های سند نیز مبلغ و مبنای تعرفه باید از اطلاعات رسمی دفترخانه خوانده شود.

این عدد چطور حساب می‌شود؟

محاسبه‌گر ابتدا اقلام قطعی را از اقلام تخمینی و واردشده جدا می‌کند. فرمول پایه مالیات انتقال طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم چنین است: مالیات انتقال = ۵٪ × ارزش معاملاتی. برای حق واگذاری نیز مأخذ، وجوه دریافتی اعلامی است و طبق همان ماده ۲٪ آن به‌عنوان مالیات انتقال حق واگذاری محاسبه می‌شود.

  1. ارزش معاملاتی را از پرونده ملک یا دفترخانه بگیرید.

  2. مالیات انتقال ملک را با نرخ ۵٪ مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم محاسبه کنید.

  3. اگر حق واگذاری وجود دارد، طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ۲٪ مبلغ اعلامی آن را جداگانه حساب کنید.

  4. حق‌الثبت و حق‌التحریر را از تعرفه یا صورتحساب دفترخانه بگیرید.

  5. عوارض شهرداری، استعلام و رهن را جداگانه وارد کنید.

  6. محاسبه‌گر جمع هزینه‌ها و سهم مالیات قطعی را جدا نشان می‌دهد و هر قلم «تخمینی» را برچسب می‌زند.

  7. سهم فروشنده و خریدار را فقط بر اساس قانون و توافق ثبت‌شده تفکیک کنید.

بر پایهٔ، پرداخت‌کننده. مالیات نقل‌وانتقال، ۵٪ ارزش معاملاتی، فروشنده. حق‌الثبت و تحریر، پیش‌فاکتور دفترخانه، طبق توافق. عوارض شهرداری، پروندهٔ ملک، فروشنده. فک رهن، قرارداد بانک، فروشنده. مبنای مالیات طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ارزش معاملاتی است، نه قیمت قولنامه

مالیات، ثبت، دفترخانه، شهرداری و رهن مسیرهای جدا دارند.

سه مثال کامل از هزینه انتقال سند چه چیزی را نشان می‌دهند؟

مثال اول (آپارتمان تهران): قیمت توافقی ۱۲ میلیارد تومان، ارزش معاملاتی ۳۰۰ میلیون تومان، بی سرقفلی و بی رهن، بدهی شهرداری ندارد. مالیات انتقال ۵٪ ارزش معاملاتی یعنی ۱۵ میلیون تومان است. مأخذ حق‌الثبت، حق‌التحریر و عوارض انتقال در ۱۴۰۵، ۹٪ ارزش معاملاتی یعنی ۲۷ میلیون تومان است و بقیهٔ قلم‌ها از همین عدد درمی‌آیند.

قلممبلغمبنا
مالیات انتقال۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانقطعی؛ ۵٪ ارزش معاملاتی (مادهٔ ۵۹)
عوارض انتقال شهرداری۵۴۰٬۰۰۰ تومانتخمینی؛ ۲٪ مأخذ ۲۷ میلیونی
حق‌التحریر۷٬۲۱۴٬۴۰۰ تومانتخمینی؛ ردیف ۴ تعرفهٔ ۱۴۰۵ بر مأخذ ۲۷ میلیونی
ارزش افزودهٔ حق‌التحریر۷۲۱٬۴۴۰ تومانتخمینی؛ ۱۰٪ حق‌التحریر
حق‌الثبت۱۳۵٬۰۰۰ تومانتخمینی؛ نیم درصد مأخذ (مادهٔ ۱۲۳ قانون ثبت)
استعلام‌ها۲۴۳٬۰۰۰ تومانتخمینی؛ سه استعلام × ۸۱ هزار تومان
جمع۲۳٬۸۵۳٬۸۴۰ تومانسهم فروشنده ۱۹٬۸۱۸٬۴۲۰ و خریدار ۴٬۰۳۵٬۴۲۰ با دفترخانهٔ نصف‌نصف

اگر حساب را به اشتباه از قیمت توافقی بزنید، فقط مالیات ۶۰۰ میلیون تومان درمی‌آید؛ چهل برابر عدد درست. بزرگ‌ترین قلم همیشه مالیات انتقال است و هزینهٔ دفترخانه در این مثال حدود ۸ میلیون تومان است.

مثال دوم (آپارتمان با وام بانکی): ارزش معاملاتی ۱۸۰ میلیون تومان و ملک در رهن بانک است. مالیات انتقال ۹ میلیون تومان، مأخذ ۹ درصدی ۱۶٫۲ میلیون تومان و فک رهن در دفترخانه هم یک قلم می‌شود. ماندهٔ وام بانک هزینهٔ انتقال نیست و جدا تسویه می‌شود.

قلممبلغمبنا
مالیات انتقال۹٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانقطعی؛ ۵٪ ارزش معاملاتی
عوارض انتقال شهرداری۳۲۴٬۰۰۰ تومانتخمینی؛ ۲٪ مأخذ
حق‌التحریر و ارزش افزوده و حق‌الثبت۷٬۰۴۵٬۶۵۰ تومانتخمینی؛ تعرفهٔ ۱۴۰۵ بر مأخذ ۱۶٫۲ میلیونی
استعلام‌ها۲۴۳٬۰۰۰ تومانتخمینی
فک رهن۴۰۵٬۰۰۰ تومانتخمینی؛ حق‌التحریر فک رهن، تعرفهٔ ۱۴۰۵
جمع۱۷٬۰۱۷٬۶۵۰ تومانبی ماندهٔ وام بانک

مثال سوم (مغازه با حق واگذاری): ارزش معاملاتی ۱۰۰ میلیون تومان و مبلغ اعلامی حق واگذاری ۲٫۴ میلیارد تومان. مأخذ مالیات و عوارض حق واگذاری همان مبلغ اعلامی است، نه ارزش معاملاتی؛ برای همین قلم‌های حق واگذاری از قلم‌های انتقال خود ملک بزرگ‌ترند.

قلممبلغمبنا
مالیات انتقال عین۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانقطعی؛ ۵٪ ارزش معاملاتی
مالیات حق واگذاری۴۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانقطعی؛ ۲٪ مبلغ اعلامی (مادهٔ ۵۹)
عوارض حق واگذاری۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانقطعی؛ ۱٪ مبلغ اعلامی (مادهٔ ۸ قانون درآمد پایدار)
عوارض انتقال عین۱۸۰٬۰۰۰ تومانتخمینی؛ ۲٪ مأخذ ۹ میلیونی
دفترخانه۶٬۰۰۵٬۷۹۰ تومانتخمینی؛ تعرفهٔ ۱۴۰۵ بر مأخذ ۹ میلیونی
استعلام‌ها۲۴۳٬۰۰۰ تومانتخمینی
جمع۸۳٬۴۲۸٬۷۹۰ تومان۷۷ میلیون قطعی

نکتههر عدد «تخمینی» در محاسبه‌گر دکمهٔ «تغییر مبلغ» دارد؛ مبلغ پیش‌فاکتور دفترخانه یا مفاصاحساب شهرداری را که وارد کنید، جای تخمین را می‌گیرد.

هزینه انتقال سند با فروشنده است یا خریدار؟

پاسخ یکسانی برای همه اقلام وجود ندارد. درباره مالیات نقل‌وانتقال ملک، قانون مالک یا انتقال‌دهنده را مؤدی می‌داند. اما بسیاری از هزینه‌های دفترخانه و ثبت در معاملات بر اساس توافق طرفین تقسیم می‌شوند و عرف بازار نیز ممکن است پرداخت را میان دو طرف تقسیم کند. بنابراین «پرداخت‌کننده عرفی» را از «مؤدی قانونی» جدا کنید.

قلمقانونسهم در محاسبه‌گر
مالیات انتقالفروشنده/مالک انتقال‌دهندهسهم قانونی فروشنده
حق واگذاریمالک یا صاحب حقسهم قانونی واگذارکننده
عوارض انتقال شهرداریمالک (همراه مالیات مادهٔ ۵۹)سهم قانونی فروشنده
حق‌الثبت و حق‌التحریرطبق مقررات و توافقپرداخت‌کننده را خودتان انتخاب می‌کنید
شهرداری و بدهی ملکپرونده‌محورعرفاً فروشنده؛ طبق قرارداد قابل تغییر
فک رهناصولاً راهنعرفاً فروشنده/راهن؛ با توافق قابل تغییر

چه مدارکی برای انتقال سند لازم است؟

  • سند مالکیت و اطلاعات ثبتی ملک
  • مدارک هویتی طرفین
  • اطلاعات وکالت‌نامه، در صورت انجام معامله با وکیل
  • استعلام‌ها و مفاصاحساب‌های لازم
  • اطلاعات مالیاتی و ارزش معاملاتی
  • مدارک تسویه یا فک رهن، در صورت وجود رهن
  • مدارک شهرداری و وضعیت عوارض ملک، حسب مورد

فهرست دقیق مدارک با نوع ملک و وضعیت پرونده فرق می‌کند. برای بررسی وضعیت ثبتی و تاریخ سند، راهنمای استعلام سند کمک می‌کند. برای ملک ورثه‌ای، تجاری، در رهن، دارای وکالت‌نامه یا دارای وضعیت ثبتی خاص، قبل از تعیین وقت نهایی با دفترخانه هماهنگ کنید.

چه اشتباه‌هایی هزینه انتقال سند را گران یا اشتباه نشان می‌دهد؟

  • محاسبهٔ مالیات انتقال روی قیمت واقعی خانه به‌جای ارزش معاملاتی
  • یکی گرفتن حق‌الثبت و حق‌التحریر
  • اتکا به تعرفه قدیمی به‌جای تعرفه ۱۴۰۵
  • اضافه کردن کاداستر یا مالیات ارزش افزوده بدون تأیید دفترخانه
  • نادیده گرفتن بدهی شهرداری
  • نادیده گرفتن رهن بانک
  • جایگزین کردن عرف پرداخت با تکلیف قانونی مالیات
  • تکیه بر یک عدد نهایی بدون پیش‌فاکتور دفترخانه
  • اضافه کردن مالیات بر سوداگری به همه معاملات بدون بررسی شمول و وضعیت اجرایی

محاسبه‌گر ملک‌دان چه عددی را قطعی اعلام می‌کند؟

مالیات انتقال (۵٪ ارزش معاملاتی) قطعی است. حق‌التحریر و حق‌الثبت دفترخانه و عوارض انتقال شهرداری از مأخذ ۹ درصدی ارزش معاملاتی و تعرفهٔ ۱۴۰۵، استعلام و فک رهن از همان تعرفه، و بدهی شهرداری با فرض صفر، «تخمینی» در جمع می‌آیند تا مبلغ پیش‌فاکتور یا قبض واقعی جایشان را بگیرد.

به همین دلیل محاسبه‌گر به شما می‌گوید کدام بخش را همین حالا می‌توان محاسبه کرد و برای کدام بخش باید از دفترخانه، بانک یا شهرداری عدد واقعی گرفت.

ارزش معاملاتی، از پرونده یا دفترخانه. پیش‌فاکتور دفترخانه. استعلام شهرداری. استعلام بانک، اگر ملک در رهن است. جمع نهایی هزینه

ارزش معاملاتی، پیش‌فاکتور دفترخانه، شهرداری و بانک چهار مسیر اصلی استعلام‌اند.

پرسش‌های رایج

مالیات انتقال سند خانه چند درصد است؟

طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم، مالیات نقل‌وانتقال قطعی ملک ۵٪ ارزش معاملاتی است، نه ۵٪ قیمت توافقی خانه. ماده ۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول همین مبنا و نرخ را هنگام ثبت انتقال در دفترخانه تأکید کرده است. ارزش معاملاتی باید از مسیر رسمی پرونده یا دفترخانه مشخص شود.

آیا مالیات انتقال سند از قیمت فروش خانه حساب می‌شود؟

خیر. مبنای مالیات نقل‌وانتقال قطعی ملک طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم ارزش معاملاتی است که ماده ۶۴ همان قانون آن را به کمیسیون تقویم املاک نسبت می‌دهد. قیمت توافقی معامله به‌تنهایی مبنای محاسبه ۵٪ نیست؛ ارزش معاملاتی را از پرونده ملک یا دفترخانه بگیرید.

نرخ پایهٔ حق‌الثبت در انتقال سند چقدر است؟

ماده ۱۲۳ قانون ثبت نرخ پایه نیم‌درصد مبلغ مندرج در سند را مقرر کرده است، اما در پروندهٔ ملکی مأخذ اجرایی و اقلام همراه باید با صورتحساب دفترخانه کنترل شود. در مقررات اجرایی املاک، مبنای برخی اقلام به ارزش معاملاتی اعلامی وزارت امور اقتصادی و دارایی مرتبط می‌شود و هزینهٔ کاداستر هم دیده می‌شود.

حق‌التحریر دفترخانه چگونه محاسبه می‌شود؟

حق‌التحریر تابع تعرفهٔ دفترخانه است و طبق آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی، مبنای اسناد معاملات قطعی غیرمنقول به ارزش معاملاتی اعلام‌شده مرتبط است. تعرفهٔ سالانه بازنگری می‌شود و تعرفهٔ ۱۴۰۵ پلکانی و در سامانهٔ ثبت الکترونیک اسناد اعمال شده است؛ برای رقم قطعی، پیش‌فاکتور دفترخانه را ملاک بگیرید.

پرداخت هزینه‌های انتقال سند با کدام طرف است؟

پاسخ یکسانی برای همه اقلام وجود ندارد. مالیات نقل‌وانتقال طبق مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم قانوناً بر عهده مالک یا انتقال‌دهنده است؛ اما بسیاری از هزینه‌های دفترخانه و ثبت بر اساس توافق طرفین تقسیم می‌شوند. مؤدی قانونی و پرداخت‌کنندهٔ قراردادی را یکی نگیرید.

هزینه انتقال سند ملک در رهن چقدر است؟

عدد ثابتی برای همه ملک‌های مرهونه وجود ندارد. مانده تسهیلات، شرایط قرارداد بانک، عملیات فک رهن و در صورت نیاز سند یا عملیات رهنی باید جدا بررسی شود و مبلغ فک رهن از بانکی به بانک دیگر فرق می‌کند؛ عدد را از بانک بگیرید و در محاسبه وارد کنید.

هزینه شهرداری برای انتقال سند چقدر است؟

دو قلم جداست. عوارض انتقال ۲٪ ارزش معاملاتی است (در حق واگذاری ۱٪ مبلغ اعلامی) و طبق مادهٔ ۸ قانون درآمد پایدار شهرداری‌ها همراه مالیات مادهٔ ۵۹ از مالک گرفته می‌شود؛ محاسبه‌گر آن را از مأخذ ۹ درصدی ارزش معاملاتی تخمین می‌زند (در ارزش معاملاتی ۳۰۰ میلیون تومان، حدود ۵۴۰ هزار تومان). بدهی خود ملک (نوسازی، پسماند، معوق) پرونده‌محور است و مبلغش در مفاصاحساب شهرداری می‌آید؛ اگر واردش نکنید، صفر فرض می‌شود.

مالیات سرقفلی چند درصد است؟

مالیات نقل‌وانتقال حق واگذاری محل ۲٪ وجوه دریافتی اعلامی مالک یا صاحب حق در تاریخ انتقال است (ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم و ماده ۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول). این مالیات جدا از مالیات انتقال عرصه و اعیان است و از ارزش معاملاتی حساب نمی‌شود.

آیا قیمت معامله برای حق‌الثبت مهم است؟

حق‌الثبت با مالیات انتقال مبنای یکسانی ندارد. ماده ۱۲۳ قانون ثبت نرخ پایه را به مبلغ مندرج در سند مرتبط می‌کند و در مقررات اجرایی املاک، مبناهای مرتبط با ارزش معاملاتی نیز مطرح است؛ قبض دفترخانه ملاک عملی پرونده است.

آیا مالیات بر سوداگری را باید به هزینه سند اضافه کرد؟

نه به‌صورت خودکار. قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی در سال ۱۴۰۴ تصویب و ابلاغ شده، اما وضعیت اجرایی آن باید برای هر پرونده بررسی شود. مبنای آن تفاوت ارزش انتقال و ارزش تحصیل با تعدیل‌ها و معافیت‌های قانونی است، نه اصل قیمت فروش؛ بدون بررسی پرونده آن را به جمع هزینه اضافه نکنید.

اگر ارزش معاملاتی ملک را ندانم چه کنم؟

قیمت خانه را مبنای مالیات ندانید. ارزش معاملاتی را از مسیر دفترخانه و سامانهٔ مورد استفادهٔ آن استعلام کنید و سپس مالیات ۵٪ مادهٔ ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم را محاسبه کنید. تا وقتی این رقم در دسترس نیست، آن قلم را «نیازمند ارزش معاملاتی» در نظر بگیرید و عددی از روی قیمت توافقی نسازید.

آیا محاسبه‌گر می‌تواند هزینه نهایی دفترخانه را دقیق بگوید؟

فقط وقتی تعرفه و همه اطلاعات پرونده در دسترس باشد. برای حق‌التحریر، حق‌الثبت و کاداستر، در نبود پیش‌فاکتور دفترخانه، این قلم بیرون از جمع می‌ماند؛ استعلام و فک رهن از تعرفهٔ ۱۴۰۵ تخمین زده می‌شوند. رقم واقعی را از دفترخانه، بانک و شهرداری بگیرید و اقلام فرضی را با آن جایگزین کنید.

منبع‌ها

  1. سامانهٔ ملی قوانین — قانون مالیات‌های مستقیم (ماده ۵۹) qavanin.ir
  2. سامانهٔ قوانین شورای شهر تهران — قانون درآمد پایدار و هزینهٔ شهرداری‌ها و دهیاری‌ها (ماده ۸) laws.tehran.ir
  3. اختبار — آیین‌نامهٔ اجرایی تبصرهٔ مادهٔ ۸ قانون درآمد پایدار و هزینهٔ شهرداری‌ها و دهیاری‌ها (تصویب‌نامهٔ ۲۱۵۶۴۰/ت۶۰۷۰۹هـ، ۱۴۰۲/۱۱/۲۳) ekhtebar.ir
  4. قانون ثبت اسناد و املاک، مادهٔ ۱۲۳ rc.majlis.ir
  5. مرکز پژوهش‌های مجلس — قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول rc.majlis.ir
  6. اختبار — نسخهٔ اصلاحی تعرفهٔ حق‌التحریر دفاتر اسناد رسمی ۱۴۰۵ (ابلاغ معاونت راهبردی قوه قضاییه، جدول «ج»: استعلام و فک رهن) ekhtebar.ir
  7. مالیات اَپ — بخشنامهٔ ۱۴۰۵/۲۹۲۷۸ تعرفهٔ حق‌التحریر ۱۴۰۵، ردیف ۴ (معاملات غیرمنقول، با ستون جمع تجمعی) maliyat.app
  8. عدالت‌سرا — مأخذ محاسبهٔ سایر عوارض و وجوه موضوع تبصرهٔ ۳ مادهٔ ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم در ۱۴۰۵ (۹٪ ارزش معاملاتی، تصویب‌نامهٔ ۳۰۰۰۴/ت۶۵۳۸۴هـ) edalatsara.com

عدد یا جمله‌ای در این صفحه نادرست یا کهنه است؟ گزارش خطا

نظرها و پرسش‌ها

تجربه یا پرسشتان را بنویسید؛ پاسخ و نظر شما به خوانندهٔ بعدی هم کمک می‌کند.

نظر پس از بررسی منتشر می‌شود. ایمیل و شماره نمی‌خواهیم؛ اطلاعات تماس هم ننویسید.

نظرتان رسید و پس از بررسی، معمولاً تا یک روز، همین‌جا منتشر می‌شود.

بیشتر بخوانید

خواندنی‌های مرتبط

ابزار این صفحه

ابزارهای مرتبط، همین‌جا

ملک‌دان ۹ محاسبه‌گر و ۷ قراردادساز رایگان دارد:همهٔ محاسبه‌گرهاهمهٔ قراردادها