رفتن به محتوای اصلی
اجاره و رهن

مالیات اجاره: محاسبهٔ مالیات و معافیت اجارهٔ خانه و مغازه

تحریریهٔ ملک‌دانانتشار به‌روزرسانی ۱۳ دقیقه مطالعه
جواب کوتاه

اجارهٔ خانه‌های مسکونی شما تا مجموع ۱۵۰ متر در تهران مالیات ندارد، به شرط ثبت قرارداد.

مالیات اجاره را مالک می‌دهد: ۷۵٪ اجارهٔ سال با نرخ ۱۵ تا ۲۵٪ مادهٔ ۱۳۱ مالیات می‌خورد. خانهٔ مسکونی تا مجموع ۱۵۰ متر همهٔ واحدهای اجاری در تهران و ۲۰۰ متر در شهرهای دیگر معاف است، به شرط آنکه قرارداد ظرف یک ماه کد رهگیری بگیرد؛ قرارداد دوساله‌ای که فسخ نشود ۷۰٪ و سه‌ساله ۱۰۰٪ تخفیف دارد.

عدد
معافیت اجارهٔ مسکونی تا مجموع ۱۵۰ مترمربع در تهران
حوزه
درآمد اجارهٔ واحدهای مسکونی هر شخص؛ ۲۰۰ مترمربع بیرون از تهران
منبع
تبصرهٔ ۱۱ مادهٔ ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم
بازبینی ملک‌دان
مالیات اجارهٔ سال ۱۴۰۵ در تهران: آپارتمان ۱۲۰ متری با کد رهگیری معاف، آپارتمان ۲۰۰ متری با اجارهٔ ماهی ۳۰ میلیون ۱۰٫۱ میلیون تومان، همان آپارتمان بی کد رهگیری ۴۰٫۵ میلیون و با قرارداد سه‌ساله صفر

مالیات اجاره چقدر است و چطور محاسبه می‌شود؟

مالیات اجاره از درآمد اجارهٔ سال گرفته می‌شود: مادهٔ ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم ۲۵٪ اجاره را بابت هزینه و استهلاک کنار می‌گذارد و ۷۵٪ باقی‌مانده با نرخ پلکانی مادهٔ ۱۳۱ مالیات می‌خورد. متراژ، شهر و ثبت قرارداد را بزنید تا معافیت و مالیات سال ۱۴۰۵ معلوم شود:

محاسبهٔ آنلاین مالیات اجارهٔ ۱۴۰۵

دقیق
متر
تومان

سی میلیون تومان

تومان

قرارداد ظرف یک ماه کد رهگیری گرفت؟

تخفیف‌ها: مدت قرارداد، مستأجر، اجارهٔ خودتان

مستأجر خانوار سه‌فرزند و بیشتر، تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی، یا از سه دهک پایین است؟

تومان

مال‌الاجارهٔ سال۳۶۰ میلیون ت
متراژ معاف / مشمول۱۵۰ / ۵۰ متر
درآمد مشمول (پس از کسر ۲۵٪)۶۷٫۵ میلیون ت
مالیات سال۱۰٫۱ میلیون ت

یعنی حدود ۲٫۸٪ از اجارهٔ سالانه، با اظهارنامهٔ تا پایان تیر سال بعد.

  1. اجارهٔ سال

    اجارهٔ ماهانهٔ همهٔ واحدها ضرب در ماه‌های اجاره، به‌اضافهٔ معادل اجاره‌ای ودیعه؛ مادهٔ ۵۳ می‌گوید «کل مال‌الاجاره اعم از نقدی و غیرنقدی».

  2. معافیت متراژی

    سهم متراژ معاف کنار می‌رود؛ در تهران ۱۵۰ و بیرون از آن ۲۰۰ مترمربع از مجموع واحدهای مسکونی (تبصرهٔ ۱۱ مادهٔ ۵۳).

  3. کسر ۲۵٪

    از اجارهٔ سهم مشمول، یک‌چهارم بابت هزینه و استهلاک کم می‌شود (مادهٔ ۵۳).

  4. نرخ پلکانی

    درآمد مشمول با پله‌های ۱۵، ۲۰ و ۲۵٪ مادهٔ ۱۳۱ مالیات می‌خورد.

  5. تخفیف

    تخفیف‌های قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها (قرارداد بلندمدت، مستأجر خاص) از مالیات کم می‌شود.

نکتهمثال: آپارتمان ۲۰۰ متری در تهران، ماهی ۳۰ میلیون تومان اجاره، قرارداد یک‌ساله با کد رهگیری. اجارهٔ سال ۳۶۰ میلیون است؛ ۱۵۰ متر معاف و ۵۰ متر یعنی یک‌چهارم مشمول است، پس ۹۰ میلیون اجارهٔ مشمول داریم. ۷۵٪ آن ۶۷٫۵ میلیون درآمد مشمول است و ۱۵٪ آن، یعنی ۱۰٫۱ میلیون تومان، مالیات سال (مادهٔ ۵۳ و ۱۳۱).

این محاسبه برای موجری است که درآمد دیگری هم دارد. کسی که جز اجاره درآمدی ندارد معافیت سالانهٔ مادهٔ ۵۷ را هم دارد (بخش آخر همین صفحه)، و تخفیف سرپرست خانوار هم به سقف معافیت حقوق مادهٔ ۸۴ بسته است؛ این دو در محاسبه‌گر نیامده‌اند و فقط مالیات را کمتر می‌کنند.

جدول مالیات اجاره ۱۴۰۵ چه نرخ‌هایی دارد؟

جدول مالیات اجاره ۱۴۰۵ برای موجر شخص حقیقی سه پله دارد: تا ۴۰۰ میلیون تومان درآمد مشمول سالانه ۱۵٪، از ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیون ۲۰٪ و بالاتر از ۸۰۰ میلیون ۲۵٪. نرخ‌ها در مادهٔ ۱۳۱ آمده و نصاب پله‌ها را تصویب‌نامهٔ ۱۵۷۵۷۰/ت۶۴۶۹۷هـ هیئت وزیران (۱۸ آذر ۱۴۰۴) برای درآمد از اول ۱۴۰۵ به ۴٬۰۰۰ و ۸٬۰۰۰ میلیون ریال رسانده است.

درآمد مشمول سال (پس از کسر ۲۵٪)نرخمالیات همان پلهمالیات تا انتهای پله
تا ۴۰۰ میلیون تومان۱۵٪تا ۶۰ میلیون۶۰ میلیون
۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان۲۰٪تا ۸۰ میلیون۱۴۰ میلیون
بیش از ۸۰۰ میلیون تومان۲۵٪۲۵٪ مازاد۱۴۰ میلیون + ۲۵٪ مازاد

نرخ هر پله فقط به بخشی از درآمد که در همان پله است می‌خورد، نه به کل آن؛ موجری با ۵۰۰ میلیون تومان درآمد مشمول، ۶۰ میلیون از پلهٔ اول و ۲۰ میلیون از ۱۰۰ میلیون پلهٔ دوم، روی هم ۸۰ میلیون تومان مالیات می‌دهد (مادهٔ ۱۳۱). اگر موجر شرکت باشد، نرخ ثابت ۲۵٪ مادهٔ ۱۰۵ جای پله‌ها را می‌گیرد.

معافیت مالیات اجاره برای خانهٔ مسکونی چقدر است؟

معافیت مالیات اجاره برای خانهٔ مسکونی تا ۱۵۰ مترمربع زیربنای مفید در تهران و ۲۰۰ مترمربع در شهرهای دیگر است (تبصرهٔ ۱۱ مادهٔ ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم). یعنی کسی که فقط یک آپارتمان ۱۲۰ متری در تهران را اجاره داده، با قرارداد ثبت‌شده هیچ مالیات اجاره‌ای نمی‌دهد، هر چقدر هم اجاره‌اش بالا باشد.

اگر متراژ از سقف بیشتر باشد، فقط درآمد متراژ مازاد مالیات می‌خورد؛ مثلاً از واحد ۲۰۰ متری در تهران، ۱۵۰ متر معاف و ۵۰ متر مشمول است. این معافیت فقط برای واحدی است که کاربری مسکونی دارد و برای سکونت اجاره داده شده؛ مغازه و دفتر کار معافیت متراژی ندارند. مالکان مجتمع مسکونی با بیش از سه واحد استیجاری که با الگوی مصرف مسکن ساخته شده باشد، طبق همان تبصره در مدت اجاره صددرصد معاف‌اند.

حالتمعافیت متراژیتخفیف قانون ساماندهی
خانهٔ مسکونی در تهران، قرارداد ثبت‌شدهتا مجموع ۱۵۰ متردارد
خانهٔ مسکونی بیرون از تهران، قرارداد ثبت‌شدهتا مجموع ۲۰۰ متردارد
خانهٔ مسکونی، قرارداد ظرف یک ماه ثبت نشدهنداردندارد
مغازه، دفتر یا ملک تجارینداردقرارداد بلندمدت و مستأجر خاص ندارد

معافیت ۱۵۰ متر برای هر واحد است یا مجموع واحدها؟

معافیت ۱۵۰ متر برای مجموع واحدهای مسکونی اجاری هر شخص است، نه برای هر واحد جدا: تبصرهٔ ۱۱ مادهٔ ۵۳ «درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یکصد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید» را معاف می‌کند. اشتباه رایج این است که مالک دو آپارتمان ۹۰ و ۱۱۰ متری، هر دو را جدا زیر ۱۵۰ متر بداند و هیچ مالیاتی حساب نکند.

واحدهای اجاری در تهرانمجموعمتراژ مشمولسهم مشمول اجاره
یک واحد ۱۲۰ متری۱۲۰ متر۰هیچ
دو واحد ۷۰ و ۸۰ متری۱۵۰ متر۰هیچ
دو واحد ۹۰ و ۱۱۰ متری۲۰۰ متر۵۰ متریک‌چهارم
سه واحد ۱۰۰ متری۳۰۰ متر۱۵۰ مترنصف

در محاسبه‌گر بالا، مجموع متراژ همهٔ واحدها و جمع اجارهٔ همه را بنویسید؛ سهم مشمول به نسبت متراژ مازاد از کل حساب می‌شود. قانون نگفته معافیت میان واحدهایی که اجارهٔ هر مترشان فرق دارد چطور تقسیم شود؛ این تقسیم به نسبت متراژ روش محاسبه‌گر ملک‌دان است.

اجاره‌نامهٔ بی کد رهگیری معافیت مالیات اجاره را از بین می‌برد؟

بله؛ اگر قرارداد اجارهٔ مسکونی ظرف یک ماه از امضا یا تمدید در سامانه ثبت نشود، موجر معافیت ۱۵۰ متری و همهٔ تخفیف‌های تبصرهٔ ۱۱ را از دست می‌دهد. این حکم را مادهٔ ۵ قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها (مصوب ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۳) به‌صورت تبصرهٔ ۹ به مادهٔ ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم افزوده است. پس آپارتمان ۲۰۰ متری مثال بالا بی کد رهگیری، به‌جای ۱۰٫۱ میلیون، ۴۰٫۵ میلیون تومان مالیات سال دارد، چون کل ۳۶۰ میلیون اجاره مشمول می‌شود.

هشدارمتن قانون: «در صورت انعقاد یا تمدید قرارداد اجاره خارج از سامانه‌های مذکور و بدون ثبت در هیچ یک از آن‌ها ظرف یک ماه، حسب مورد از زمان انعقاد یا تمدید یا ثبت اطلاعات خلاف واقع در سامانه‌های مذکور به تشخیص مرجع قضائی، موجر مشمول تخفیف‌ها و معافیت‌های مالیاتی موضوع تبصره (۱۱) ماده (۵۳) این قانون نمی‌شود.»

پیامد دوم در دادگاه است: اگر کار به دعوای تخلیه یا مطالبهٔ اجاره بکشد و دادگاه ببیند قرارداد ثبت نشده یا خلاف واقع ثبت شده، موجر را به پرداخت ۵۰٪ ارزش اجاری ملک (رقم جدول مادهٔ ۵۴ سازمان، نه اجارهٔ قرارداد) در مدت قرارداد به نفع دولت هم محکوم می‌کند (همان تبصره)؛ این مبلغ جدا از مالیات است و در محاسبه‌گر نیامده. راه گرفتن کد را در راهنمای کد رهگیری اجاره‌نامه ببینید.

معیار قانون ثبت قرارداد است، نه برگهٔ کد رهگیری: قرارداد باید در یکی از دو سامانه ثبت شود، «سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور» که بنگاه‌ها با آن کد رهگیری می‌گیرند، یا «سامانه الکترونیک ثبت اسناد» که اجاره‌نامهٔ رسمی دفترخانه در آن ثبت می‌شود (بند ۲ همان تبصره). پس اجاره‌نامهٔ رسمی دفترخانه هم معافیت را نگه می‌دارد. اگر بنگاه قرارداد را بنویسد و ثبت نکند یا خلاف واقع ثبت کند، کارش کتمان درآمد با جریمهٔ مادهٔ ۱۹۲ و عرضهٔ خارج از شبکه شمرده می‌شود و بار دوم پروانه‌اش باطل می‌شود (بند ۳ همان تبصره)؛ ولی معافیت را باز موجر از دست می‌دهد، پس پیش از رفتن از بنگاه کد را بگیرید و در سامانه بسنجید.

مالیات اجاره رهن کامل چطور حساب می‌شود؟

رهن کامل هم مالیات اجاره دارد، ولی خود ودیعه درآمد نیست، چون پایان قرارداد پس داده می‌شود؛ آنچه مالیات می‌خورد اجارهٔ خانه است. قانون ساماندهی «کلیه قراردادهایی که اثر آن انتقال مالکیت منافع است» را در حکم اجاره دانسته (بند ۲ تبصرهٔ ۹ مادهٔ ۱۶۹ مکرر)، پس رهن کامل اجاره است و همان معافیت ۱۵۰ متری و شرط ثبت را دارد؛ اجاره‌اش هم غیرنقدی است و مادهٔ ۵۳ مبنا را «کل مال‌الاجاره اعم از نقدی و غیرنقدی» گذاشته. قانون ضریب ثابتی برای تبدیل ودیعه به اجاره نگذاشته است؛ محاسبه‌گر این صفحه ودیعه را با نرخ عرف بازار تهران، همان ماهانه ۲ تا ۴٪ ابزار تبدیل رهن و اجارهٔ ملک‌دان با پیش‌فرض ۳٪، به اجاره تبدیل می‌کند و برای همین عدد این حالت «تخمینی» است.

ممیز مالیاتی هم معمولاً به جدول ارزش اجاری سازمان نگاه می‌کند: طبق مادهٔ ۵۴، اگر قرارداد نباشد یا اجارهٔ آن کمتر از ۸۰٪ ارقام جدول املاک مشابه باشد، رقم جدول مبنای مالیات می‌شود. قرارداد رهن کامل که اجارهٔ نقدی‌اش صفر است، بیشتر به همین جدول می‌رسد؛ پس عدد محاسبه‌گر برای رهن کامل برآورد با اجارهٔ بازار است و مالیات قطعی با رقم جدول ممیز، که می‌تواند کمتر یا بیشتر باشد، حساب می‌شود. برای دیدن معادل اجاره‌ای ودیعهٔ خودتان، ابزار تبدیل رهن و اجاره را بزنید.

نکتهمثال: ۳۰۰ متر واحد مسکونی در تهران با ۲ میلیارد تومان رهن کامل و نرخ عرف ۳٪ یعنی ماهی ۶۰ میلیون و سالی ۷۲۰ میلیون اجارهٔ غیرنقدی. نصف متراژ معاف است، ۷۵٪ از ۳۶۰ میلیون باقی‌مانده ۲۷۰ میلیون درآمد مشمول می‌شود و مالیات سال حدود ۴۰٫۵ میلیون تومان است (مادهٔ ۵۳ و ۱۳۱).

کدام تخفیف‌ها مالیات اجاره را کم یا صفر می‌کنند؟

قرارداد دوساله ۷۰٪ و قرارداد سه‌ساله و بیشتر ۱۰۰٪ از مالیات اجارهٔ مسکونی را برمی‌دارد، به شرط آنکه قرارداد در طول دوره فسخ نشود. این‌ها و چند تخفیف دیگر را مادهٔ ۱ قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها به انتهای تبصرهٔ ۱۱ مادهٔ ۵۳ افزوده است:

چه کسیتخفیف مالیات اجارهبند
قرارداد دوساله که فسخ نشود۷۰٪ب
قرارداد سه‌ساله و بیشتر که فسخ نشود۱۰۰٪ب
مستأجر خانوار سه‌فرزند و بیشتر، تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی، یا از سه دهک پایین با تأیید وزارت رفاه۱۰۰٪ج
موجری که خودش در واحد مسکونی دیگری مستأجر است۱۰۰٪ تا سقف اجاره‌ای که می‌پردازدالف
موجر سرپرست خانوار۱۰۰٪ تا سقف معافیت حقوق مادهٔ ۸۴الف
اجاره دست‌کم ۱۵٪ کمتر از ارزش اجارهٔ منطقه‌ای۵۰٪، با آیین‌نامهٔ وزارت راه و شهرسازید

هر تخفیف شرط خودش را دارد و محاسبه‌گر ملک‌دان آن‌ها را روی هم بیش از ۱۰۰٪ نمی‌گذارد: بیشترین تخفیف قرارداد یا مستأجر را می‌گیرد و تخفیف اجارهٔ پرداختی خود موجر را جدا کم می‌کند. موجر همان آپارتمان ۲۰۰ متری با ماهی ۳۰ میلیون اجاره، اگر خودش ماهی ۵ میلیون اجاره بدهد، ۶۰ میلیون از ۹۰ میلیون اجارهٔ سهم مشمولش بی مالیات می‌شود؛ این تخفیف فقط وقتی اثر دارد که متراژ از سقف معافیت بیشتر باشد. همهٔ این تخفیف‌ها، مثل معافیت متراژی، فقط با قرارداد ثبت‌شده در سامانه می‌مانند؛ مدت و شرایط قرارداد را در قرارداد اجارهٔ مسکن بنویسید.

افزایش اجاره بیش از سقف مجاز چه اثری بر معافیت مالیاتی دارد؟

موجری که اجاره را بیش از سقف مصوب شورای عالی مسکن بالا ببرد و مستأجر شکایت کند، علاوه بر پس دادن اضافه و جریمه، «نسبت به آن ملک مشمول تخفیف‌ها و معافیت‌های مالیاتی موضوع تبصره (۱۱) ماده (۵۳)» نمی‌شود (تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۷ قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها). مستأجر تا پنج سال پس از قرارداد فرصت شکایت دارد.

یعنی چند میلیون تومان اجارهٔ اضافه می‌تواند معافیت ۱۵۰ متری را برای همان واحد ببرد و همهٔ اجارهٔ آن را مشمول مالیات کند، جدا از جریمه‌ای برابر سه برابر مبلغ افزایش غیرمجاز اجارهٔ یک ماه که همان تبصره گذاشته است. سقف امسال را پیش از تمدید در سقف افزایش اجاره ببینید.

مالیات اجارهٔ مغازه چطور حساب می‌شود؟

مالیات اجارهٔ مغازه و دفتر کار بی معافیت متراژی حساب می‌شود: ۷۵٪ اجارهٔ سال با پله‌های ۱۵، ۲۰ و ۲۵٪ مادهٔ ۱۳۱، چون معافیت ۱۵۰ متری و تخفیف قرارداد بلندمدت و مستأجر خاص فقط برای واحد مسکونی است (تبصرهٔ ۱۱ مادهٔ ۵۳). در محاسبه‌گر بالا کاربری را «مغازه یا دفتر» بزنید.

نکتهمثال: مغازه‌ای که ماهی ۱۰۰ میلیون تومان اجاره می‌رود، ۱٬۲ میلیارد اجارهٔ سال و ۹۰۰ میلیون درآمد مشمول دارد: ۶۰ میلیون از پلهٔ اول، ۸۰ میلیون از پلهٔ دوم و ۲۵ میلیون از ۱۰۰ میلیون مازاد، روی هم ۱۶۵ میلیون تومان در سال (مادهٔ ۵۳ و ۱۳۱)، یعنی حدود ۱۳٫۸٪ اجارهٔ سال.

اگر مغازه را شرکتی اجاره داده باشد، نرخ ثابت ۲۵٪ مادهٔ ۱۰۵ به درآمد مشمول می‌خورد. نکته‌های قرارداد و سرقفلی را در اجاره‌نامهٔ مغازه ببینید.

مالیات اجاره بر عهدهٔ موجر است یا مستأجر؟

مالیات اجاره بر عهدهٔ موجر است، چون مادهٔ ۵۲ قانون مالیات‌های مستقیم درآمد مالک از واگذاری ملک را مشمول مالیات بر درآمد املاک می‌داند؛ مستأجر خانه بابت اجاره‌ای که می‌دهد مالیاتی نمی‌پردازد. بندی در قرارداد که مالیات را گردن مستأجر بیندازد، فقط میان دو طرف اثر دارد و بدهکار مالیاتی همچنان مالک است.

یک استثنا در پرداخت هست، نه در بدهی: اگر مستأجر شرکت، مؤسسه یا دستگاه دولتی باشد، طبق تبصرهٔ ۹ مادهٔ ۵۳ مالیات اجاره را از هر اجاره‌ای که می‌پردازد کم می‌کند، تا پایان ماه بعد به ادارهٔ امور مالیاتی محل ملک می‌ریزد و رسیدش را به موجر می‌دهد؛ به این «مالیات تکلیفی» می‌گویند و موجر آن را در اظهارنامه‌اش حساب می‌کند. در این حالت اجاره‌ای که مستأجر واقعاً پرداخته مبنای مالیات است، نه جدول ارزش اجاری سازمان (تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۵۴).

مهلت و جریمهٔ دیر دادن مالیات اجاره چیست؟

اظهارنامهٔ درآمد اجارهٔ هر سال تا پایان تیر سال بعد در درگاه سازمان امور مالیاتی داده و مالیاتش پرداخت می‌شود (مادهٔ ۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم) و سازمان گاهی این مهلت را تمدید می‌کند. اجارهٔ ۱۴۰۵ با نصاب‌های همین صفحه در تیر ۱۴۰۶ اعلام می‌شود.

تخلفجریمهماده
ندادن اظهارنامه در مهلت (موجر شخص حقیقی)۱۰٪ مالیات متعلقمادهٔ ۱۹۲
ندادن اظهارنامه (شرکت)۳۰٪ مالیات متعلقمادهٔ ۱۹۲
دیر پرداختن مالیات۲٫۵٪ مالیات برای هر ماه تأخیرمادهٔ ۱۹۰

مالیات اجاره با مالیات خانهٔ خالی فرق دارد؛ آن یکی برای واحدی است که خالی مانده و در سامانهٔ املاک و اسکان خالی شناخته شده، نه برای درآمد اجاره.

معافیت سالانهٔ مالیات اجاره با معافیت ۱۵۰ متر چه فرقی دارد؟

معافیت ۱۵۰ متر به متراژ خانه بسته است و هر موجر خانهٔ مسکونی با قرارداد ثبت‌شده از آن بهره می‌برد؛ معافیت سالانهٔ مادهٔ ۵۷ به درآمد بسته است و فقط برای شخص حقیقی است که «هیچ‌گونه درآمدی» جز اجاره ندارد. درآمد مشمول اجارهٔ چنین کسی تا سقف معافیت مالیات حقوق مادهٔ ۸۴، که قانون بودجهٔ هر سال عددش را می‌گذارد، معاف است و فقط مازاد مالیات می‌خورد. حقوق بازنشستگی و سود سپردهٔ بانکی در این حکم درآمد شمرده نمی‌شود؛ پس بازنشسته‌ای که با اجارهٔ خانهٔ دومش زندگی می‌کند هم این معافیت را دارد.

مقایسهمعافیت ۱۵۰ مترمعافیت سالانهٔ مادهٔ ۵۷
به چه بسته استمتراژ مجموع واحدهای مسکونی اجاریدرآمد مشمول سال
چه کسیهر موجر خانهٔ مسکونیشخص حقیقی بی درآمد دیگر
شرطثبت قرارداد ظرف یک ماهاظهارنامهٔ مخصوص بی درآمد دیگر
مغازه و دفترندارددارد

دو معافیت پشت سر هم کار می‌کنند: اول متراژ معاف کنار می‌رود و از درآمد مشمول باقی‌مانده، سقف مادهٔ ۵۷ کم می‌شود. اگر درآمد دیگرتان از این سقف کمتر است، فقط باقی‌ماندهٔ سقف از اجاره معاف می‌شود (تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۵۷). موجر باید در اظهارنامهٔ مخصوص اعلام کند درآمد دیگری ندارد و اگر خلافش ثابت شود، مالیات به‌اضافهٔ یک برابر آن جریمه گرفته می‌شود (مادهٔ ۵۷).

پرسش‌های رایج

مستأجری که خانه را دوباره اجاره می‌دهد مالیات اجاره دارد؟

بله، ولی فقط بر تفاوت دو اجاره. در اجارهٔ دست دوم، مستأجر اول موجر مستأجر دوم است و درآمدش اجاره‌ای است که می‌گیرد منهای اجاره‌ای که به مالک می‌دهد؛ مالیات به همین تفاوت تعلق می‌گیرد (مادهٔ ۵۳). مالک هم جدا مالیات اجارهٔ قرارداد خودش را دارد.

خانه‌ای که خودم در آن زندگی می‌کنم مالیات اجاره دارد؟

نه. مالیات اجاره از درآمد اجاره گرفته می‌شود و خانه‌ای که مالک خودش در آن ساکن است درآمد اجاره‌ای ندارد. اگر خانه‌تان را اجاره داده‌اید و خودتان مستأجر جای دیگری هستید، طبق بند الف مادهٔ ۱ قانون ساماندهی، درآمد اجاره تا سقف اجاره‌ای که خودتان می‌پردازید تخفیف کامل دارد.

خانه‌ای که پدر و مادرم بی اجاره در آن ساکن‌اند مالیات اجاره دارد؟

نه. تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۵۳ محل سکونت پدر، مادر، همسر، فرزند، اجداد و افراد تحت تکفل مالک را اجاری نمی‌شمارد، مگر با سند و مدرک ثابت شود اجاره پرداخت می‌شود. اگر چند واحد شما محل سکونت این افراد است، برای هر کدامشان یک واحد به انتخاب شما از مالیات اجاره بیرون است.

قرارداد دوساله را سال دوم فسخ کنیم، تخفیف ۷۰٪ می‌ماند؟

نه. بند ب مادهٔ ۱ قانون ساماندهی تخفیف ۷۰٪ قرارداد دوساله و ۱۰۰٪ قرارداد سه‌ساله را با شرط «عدم فسخ قرارداد در طول دوره» داده است. اگر قرارداد پیش از پایان دوره فسخ شود، شرط تخفیف از بین می‌رود و مالیات بدون آن حساب می‌شود، جز اینکه تخفیف دیگری مثل مستأجر خاص برقرار باشد.

مالیات اجاره را ماهانه می‌پردازند یا سالانه؟

برای موجر شخص حقیقی که به شخص حقیقی اجاره داده، سالانه: درآمد اجارهٔ هر سال در اظهارنامه‌ای که تا پایان تیر سال بعد داده می‌شود (مادهٔ ۸۰) اعلام و مالیاتش پرداخت می‌شود. محاسبه‌گر این صفحه هم مالیات یک سال کامل را می‌دهد و اگر ملک چند ماه خالی بوده، اجارهٔ همان ماه‌ها را حساب کنید.

منبع‌ها

  1. قانون مالیات‌های مستقیم با اصلاحات بعدی، مواد ۵۲، ۵۳ (تبصرهٔ ۱۱ و تبصره‌های مالیات تکلیفی)، ۵۴، ۸۰، ۱۰۵، ۱۳۱، ۱۹۰ و ۱۹۲ (سامانهٔ ملی قوانین) qavanin.ir
  2. قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها مصوب ۱۴۰۳/۰۲/۱۰ (مواد ۱، ۵ و ۷؛ مرکز پژوهش‌های مجلس) rc.majlis.ir
  3. سازمان امور مالیاتی کشور — اظهارنامهٔ املاک tax.gov.ir
عدد یا جمله‌ای در این صفحه نادرست یا کهنه است؟

نظرها و پرسش‌ها

تجربه یا پرسشتان را بنویسید؛ پاسخ و نظر شما به خوانندهٔ بعدی هم کمک می‌کند.

نظر پس از بررسی منتشر می‌شود. ایمیل و شماره نمی‌خواهیم؛ اطلاعات تماس هم ننویسید.

نظرتان رسید و پس از بررسی، معمولاً تا یک روز، همین‌جا منتشر می‌شود.

بیشتر بخوانید

خواندنی‌های مرتبط

ابزار این صفحه

با عددهای خودتان امتحان کنید

ملک‌دان ۹ محاسبه‌گر و ۸ قراردادساز رایگان دارد:همهٔ محاسبه‌گرهاهمهٔ قراردادها